PİRHA- Dersim Milletvekili Ayten Kordu, engelli yurttaşların toplumsal yaşama katılımının önündeki engelleri kaldırmayı hedefleyen kanun teklifini TBMM Başkanlığına sundu. Teklif, şehir içi ve şehirler arası ulaşımın tamamen ücretsiz olmasını ve kentlerin fiziksel olarak engellilere uygun hale getirilmesini zorunlu kılıyor.
Engelli bireylerin yaşadığı ulaşım ve erişim sorunları, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşındı. Milletvekili Ayten Kordu tarafından sunulan “Engelliler İçin Ücretsiz Ulaşımın ve Erişilebilir Kentlerin Sağlanmasına Dair Kanun Teklifi”, engellilerin sadece ekonomik değil, fiziksel engellerle de eve hapsedilmesine son vermeyi amaçlıyor.
“ENGELLİLİK DEĞİL, KENTLER ENGEL ÇIKARIYOR”
Kanun teklifinin genel gerekçesinde, sosyal devlet ilkesine vurgu yapıldı. Mevcut kent yapısının engellileri kamusal alandan dışladığı belirtilen gerekçede; özellikle engelli kadınların hem engel durumu hem de toplumsal cinsiyet eşitsizliği nedeniyle “çoklu ayrımcılığa” maruz kaldığı ifade edildi. Teklif, mevcut politikaların engellileri aileye ve özellikle bakım veren kadınlara bağımlı kılan yapısını eleştirerek, “bağımsız yaşam” hakkını ön plana çıkarıyor.
TEKLİF NELERİ KAPSIYOR?
Sunulan kanun teklifi yasalaşırsa, engelli haklarında şu köklü değişiklikler yaşanacak:
Sınırsız ve Ücretsiz Ulaşım: Yüzde 40 ve üzeri engel oranına sahip tüm vatandaşlar ile refakatçileri; belediye, kamu ve özel sektöre ait şehir içi toplu taşımadan tamamen ücretsiz yararlanacak.
Şehirler Arası Ulaşımda “Kota” Son buluyor: TCDD, şehirler arası otobüsler, deniz ve iç hat hava yollarında engellilere yönelik ücretsiz ulaşım sağlanacak ve havayolu gibi alanlarda uygulanan kontenjan sınırlamaları kaldırılacak.
Asansör ve Rampalara Sıkı Denetim: Çalışmayan asansörler ve standart dışı rampalar nedeniyle engelli bireyin ulaşım hakkını kısıtlayan kurumlara idari yaptırım uygulanacak.
Erişilebilir Kamu Binaları: Hastane, okul ve adliye gibi kamu binalarının “evrensel tasarım” ilkelerine uygun hale getirilmesi zorunlu olacak. Eksiklikleri gidermeyen yöneticiler hakkında işlem yapılacak.
Kırsal Bölgelere Özel Destek: Kırsalda yaşayan ve sağlık/eğitim hizmetlerine ulaşmakta zorlanan engelliler için özel “ücretsiz ulaşım destek programları” kurulacak.
DENETİMDE SİVİL TOPLUM SÖZ SAHİBİ OLACAK
Kanun teklifinin en dikkat çeken maddelerinden biri de denetim mekanizması oldu. Yerel yönetimler bünyesinde kurulacak olan “Erişilebilirlik İzleme ve Denetim Kurulları”nda sadece bürokratlar değil; engelli örgütleri, kadın dernekleri, şehir plancıları ve mimarlar odası temsilcileri de yer alacak. Böylece kentlerin erişilebilirliği, bizzat bu hizmeti kullananlar ve uzmanlar tarafından denetlenecek.
Teklifin imza sahibi Ayten Kordu, engelli bireylerin ekonomik kriz koşullarında artan ulaşım maliyetleri altında ezildiğini belirterek, bu yasal düzenlemenin Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi ve Anayasa’nın eşitlik ilkesinin bir gereği olduğunun altını çizdi.
PİRHA/ANKARA
Yoruma kapalı.