PİRHA- Dünya basını Ortadoğu’daki kritik kırılmaları konuşuyor: Tahran-Abu Dabi gerilimi BRICS zirvesini kilitlerken, ABD Başkanı Trump “Ya anlaşma ya yok oluş” diyerek İran’a gözdağı verdi. Sahada ise İsrail’in Gazze’deki suikast girişimi ve Kudüs’teki tahliyeler tansiyonu zirveye tırmandırıyor.
Küresel jeopolitik hatlar, hem diplomatik masalarda hem de sahada eşi benzeri görülmemiş bir hareketlilikle sarsılıyor. Yeni Delhi’deki BRICS Dışişleri Bakanları Toplantısı, İran savaşı ve bölgesel üsler konusundaki derin fikir ayrılıkları nedeniyle ortak bir bildiri yayınlayamadan krizle sonuçlanırken; BAE, Hürmüz Boğazı’nı devre dışı bırakacak dev boru hattı projesi için düğmeye bastı.
Diplomatik krizlerin gölgesinde ABD ve İsrail’in İran’ın nükleer tesislerine yönelik doğrudan komando operasyonu planladığı iddiaları gündeme bomba gibi düşerken, Çin dönüşü uçakta konuşan ABD Başkanı Donald Trump, Tahran’a “Ya anlaşma masasına oturur ya da yok edilir” sözleriyle rest çekti.
Gerilim, Kudüs ve Gazze hattında da faturayı sivillere kesmeye devam ediyor; Kudüs’te Filistinliler “kutsal kitap parkı” projesi için evlerini kendi elleriyle yıkmaya zorlanırken, aşırı sağcı İsrailli grupların ırkçı sloganları ve Mescid-i Aksa önündeki provokasyonları bölgeyi adeta bir barut fıçısına çeviriyor.
REUTERS: ORTAK BİLDİRİ ÇIKMADI, BAE İLE GERİLİM SU YÜZÜNE DÜŞTÜ
Reuters’ın Yeni Delhi mahreçli bugünkü özel haberine göre; aralarında İran ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin de (BAE) bulunduğu BRICS ülkelerinin dışişleri bakanları toplantısı, İran savaşı konusundaki derin fikir ayrılıkları nedeniyle ortak bir bildiri yayınlayamadan sona erdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Delhi’de düzenlediği basın toplantısında isim vermeden BAE’yi kastederek, “Bir BRICS üyesi ortak bildirinin bazı kısımlarını engelledi. Biz o ülkeyi hedef almıyoruz, sadece topraklarındaki ABD askeri üslerini vuruyoruz“ açıklamasını yaptı. Ajans ayrıca, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki deniz ablukası tehdidine karşı BAE’nin, petrol ihraç kapasitesini iki katına çıkaracak ve boğazı tamamen devre dışı bırakacak yeni bir boru hattı inşaatını (Habşan-Füceyre projesinin genişletilmesi) 2027’ye kadar tamamlamak için düğmeye bastığını duyurdu.
THE GUARDİAN: KUDÜS’TE KUTSAL KİTAP PARKI GERİLİMİ VE MİLLİYETÇİ YÜRÜYÜŞTE GAZZE MEZARLIKLAR SLOGANI
Gazete, Kudüs Belediyesi’nin Al-Bustan mahallesinde yapmayı planladığı “İncil/Tevrat Temalı Park” projesi nedeniyle Filistinlilerin evlerini boşaltmaya zorlandığını aktardı. Haberde, belediyenin yüksek yıkım masraflarını ödememek için bazı Filistinli ailelerin kendi evlerini kendi elleriyle yıkmak zorunda kaldığı trajik detaylara yer verildi.
Gazetenin Kudüs muhabirleri, dün gerçekleştirilen ve bugün yankıları süren “Kudüs Günü” yürüyüşünde aşırı sağcı İsrailli grupların Müslüman mahallelerinde “Araplara ölüm” ve “Gazze bir mezarlıktır” sloganları attığını, Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in Mescid-i Aksa önünde bayrak açarak gerilimi tırmandırdığını yazdı.
THE NEW YORK TİMES: TRUMP, İRAN YA ANLAŞIR YA DA YOK OLUR
NYT ve Jerusalem Post’un bugün manşetten verdiği istihbarat raporlarına göre; ABD ve İsrail, önümüzdeki hafta İran’a yönelik yeni hava saldırılarına başlayabilir. Masadaki en riskli planın ise, daha önceki saldırılarda vurulan ve enkaz altında kalan nükleer malzemeleri ele geçirmek veya imha etmek üzere İran topraklarına doğrudan komando indirmek olduğu belirtiliyor.
Çin ziyareti dönüşü uçakta konuşan ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın net bir pozisyon almadığını ve karışık sinyaller verdiğini söyledi. Trump, “İran ya anlaşma masasına oturur ya da yok edilir. Ancak uranyum zenginleştirmeyi 20 yıl boyunca durduracak bir formüle açığız” diyerek rest çekti.
SAHA GELİŞMELERİ: GAZZE VE LÜBNAN
AFP ve NPR’ın bu sabah sahadan geçtiği haberlere göre, İsrail savaş uçakları dün gece Gazze Şehri’ndeki El-Rimal mahallesinde bir konutu ve bir aracı vurdu. İsrail Başbakanı Netanyahu ve Savunma Bakanı Katz yaptıkları ortak açıklamada, saldırının Hamas’ın askeri kanadı Kassam Tugayları’nın lideri İzzeddin el-Haddad’ı hedef aldığını duyurdu. Haddad’ın ölüp ölmediği henüz netleşmezken, saldırıda en az 7 sivil hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı.
Gazze Sağlık Bakanlığı, 7 Ekim 2023’ten bu yana toplam can kaybının 72.757’ye yükseldiğini, Ekim 2025’teki kırılgan ateşkesten bu yana geçen sürede ise ihlaller nedeniyle 870 kişinin öldüğünü raporladı.
İsrail ordusu bu sabah erken saatlerde Güney Lübnan’daki 9 köy ve kasaba (Ensar, Babliye, Arzi, Siyad vb.) için acil tahliye emri yayınladı ve bu bölgelerin hava saldırısıyla vurulacağını duyurdu.
Ancak Washington’dan gelen son dakika bilgisine göre, normalde bu pazar günü dolacak olan İsrail-Lübnan (Hizbullah) arasındaki ateşkes, ABD’nin arabuluculuğunda 45 gün daha uzatıldı. Müzakerelerin Haziran başında devam edeceği açıklandı.
HABER MERKEZİ
Yoruma kapalı.