PİRHA- Demokratik Alevi Dernekleri (DAD) Genel Merkezi, Sey Rıza ve yoldaşlarının idamının 89. yıl dönümü dolayısıyla yaptığı açıklamada, Dersim’de yaşanan katliamla yüzleşilmesi çağrısında bulundu. Sey Rıza ve yoldaşlarının mezar yerlerinin hala açıklanmadığına dikkat çeken DAD, “Yüzleşme ve sağalmanın Barış ve Demokratik Toplum sürecinin başarıyla sonuçlanmasıyla mümkün olacağı bilinciyle” halkları sürece sahip çıkmaya, devleti ise toplumsal barış için somut adımlar atmaya davet etti.
Demokratik Alevi Dernekleri (DAD) Genel Merkezi, 15 Kasım 1937’de Elazığ Buğday Meydanı’nda idam edilen Sey Rıza ve yoldaşlarının idamının 89. yıl dönümü dolayısıyla yazılı açıklama yaptı.
Dersim’de yaşananları tarihsel, toplumsal ve inançsal boyutlarıyla değerlendiren DAD, 1937-1938’de gerçekleştirilen katliamların bir halkın kimliğini, inancını ve toplumsal varlığını hedef aldığını vurguladı.
“1937-1938 DERSİM SÜREÇLERİ DE KERBELA MEYDANINDA YAŞANAN ANLARDAN BİRİYDİ”
İnsanlık tarihinin aynı zamanda gasp, talan, kıyım ve katliamları varoluş biçimine dönüştüren tahakküm odaklarına karşı verilen mücadelenin tarihi olduğu belirtilen açıklamada, Dersim’de yaşananlarla Kerbela arasında bağ kuruldu.
Açıklamada, “Her çağda, her anda ve mekanda daimi biçimde kurulu olan o meydan, Kerbela meydanıdır ve zalim ile mazlum bu meydanda hep karşı karşıyadır. 1937/1938 Dersim süreçleri de Kerbela meydanında yaşanan anlardan biriydi” denildi.
“CENAZELERİ AİLELERİNE VE HALKIMIZA TESLİM EDİLMEDİ”
Sey Rıza, Resîk Wusen, Wusenê Seydî, Fındıq Ağa, Hesen Ağa, Hesenê Îvrayîmê Qıjî ve Alîyê Mırzê Sılî’nin 15 Kasım 1937’de Elazığ Buğday Meydanı’nda idam edildiği hatırlatılan açıklamada, yargılamanın hukuksuzluğuna ve aradan geçen 89 yıla rağmen mezar yerlerinin açıklanmamasına dikkat çekildi.
İdam edilenlerin cenazelerinin ailelerine teslim edilmediği belirtilirken, hapis cezalarına çarptırılarak Anadolu’nun farklı cezaevlerine gönderilen çok sayıda kişinin akıbetinin de öğrenilemediği vurgulandı.
“HALKLAR BAHÇESİ HALKLAR MEZARLIĞINA ÇEVRİLDİ”
Dersim’in Kürt halkının özgün bir rengi ve insanlığın tarihsel bir parçası olduğu belirtilen açıklamada, yüzyıllar boyunca kuşatma ve askeri seferlere maruz kalan Dersim halkının, ağır bedeller pahasına kendi toplumsal varlığını korumak için mücadele ettiği ifade edildi.
DAD, Dersim’de yaşananları İttihatçı zihniyetin tekçi politikalarının bir devamı olarak değerlendirerek şu ifadeleri kullandı:
“Halklar bahçesi durumundaki kadim Anadolu ve Kürdistan coğrafyasını halklar mezarlığına çeviren ve rızasız yolun zirvesini teşkil eden İttihatçı vahşetin gerçekleştirdiği soykırımlar silsilesinin kurbanlarından biri oldu Dersim.”
“TALİP-OCAK BAĞI KOPARILMAK, YOLUMUZ BİTİRİLMEK İSTENDİ”
1937’de Sey Rıza ve yoldaşlarının idam edilmesinin ardından 1938’de saldırıların daha kapsamlı bir biçimde sürdürüldüğü belirtilen açıklamada, on binlerce insanın katledildiği, sürgüne gönderildiği ve ailelerinden koparılan çocukların akıbetlerinin öğrenilemediği kaydedildi.
Katliamın aynı zamanda Alevi inancının toplumsal örgütlenmesini hedef aldığına dikkat çeken DAD, Sekasur örneğini hatırlatarak ocak evlatlarının katledilmesi ve sürgüne gönderilmesiyle talip-ocak bağının koparılmak, Alevi Yol’unun ortadan kaldırılmak istendiğini belirtti.
Birinci Dünya Savaşı’ndan itibaren derinleştirilen tek tipleştirme politikalarının coğrafyanın kadim halklarını hedef aldığı ifade edilen açıklamada, Kürt halkının da bütün özgünlükleriyle bu politikaların hedefi haline getirildiği vurgulandı.
“SEY RIZA’NIN HÜSEYNİ DURUŞU İTTİHATÇI ZİHNİYETİ YENİLGİYE UĞRATTI”
Dersim halkının kendi kimliği ve inancıyla kendi coğrafyasında yaşamak istediğini belirten DAD, Koçgiri örneğinde de görüldüğü üzere rızalaşmaya dayalı ortak yaşam iradesinin ortaya konulduğunu, ancak bu iradeye katliamlarla karşılık verildiğini ifade etti.
Sey Rıza’nın idam sehpasındaki tutumuna ve son sözlerine dikkat çekilen açıklamada, onun Hüseyni duruşunun, bütün askerî gücüne rağmen İttihatçı zihniyet karşısında bir direniş ve irade örneği olduğu vurgulandı.
Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde hazırlanan Dersim raporlarında belirlenen politikaların ve Dersim’e yönelik kuşatmanın bugün de sürdürüldüğünü savunan DAD, halkın kendi toplumsal varlığını belirleyen ikrara bağlı kalmasının önemine işaret etti.
“HALKLARIMIZIN RIZALI, İKRARLI BİRLİĞİNE OLAN İNANCIMIZ BAKİDİR”
Dersim’de yaşananların tekçi politikaların yol açtığı derin bir toplumsal travma ve trajedi olduğu belirtilen açıklamada, halkların kendi kimlikleri ve özgünlükleriyle bir arada yaşama iradesine vurgu yapıldı.
DAD, “Halklarımızın özgünlükleri ve renkleriyle rızalı ikrarlı birliğine olan inanç ve irademiz, ayrıca direnç ve mücadelemiz bakidir” ifadelerini kullandı.
DEVLETE YÜZLEŞME, HALKLARA BARIŞ SÜRECİNE SAHİP ÇIKMA ÇAĞRISI
Sey Rıza ve yoldaşlarının idamının 89. yılında Dersim’de katledilenleri saygıyla andıklarını belirten DAD, geçmişle yüzleşmenin toplumsal barışın sağlanması açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.
Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin başarıya ulaşması için hem halklara hem de devlete çağrıda bulunan DAD, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“İdamlarının 89. yıl dönümü vesilesiyle Sey Rıza ve yoldaşlarının şahsında katledilen ve nice zulme maruz bırakılan on binlerimizin huzurunda dara duruyor, keder ve saygıyla anıyor, yüzleşme çağrımızı yineliyoruz.
Yüzleşme ve sağalmanın Barış ve Demokratik Toplum sürecinin başarıyla sonuçlanmasıyla mümkün olacağı bilinciyle; öncelikle halklarımızı sürece sahip çıkmaya davet ediyor, devlete ise samimiyet ve toplumsal barışımıza, barış umuduna katkı sunacak somut adımlar atma çağrısında bulunuyoruz.
Zaman sahipsiz, mekan rızasız, mazlum çaresiz değildir!”
HABER MERKEZİ
Yoruma kapalı.