PİRHA- Munzur Çevre Derneği, Seyit Rıza ve arkadaşlarının idamının 89. yıl dönümü dolayısıyla yaptığı açıklamada, devletin Dersim Katliamı’yla yüzleşmesini, arşivlerin açılmasını ve idam edilenlerin mezar yerlerinin açıklanmasını istedi. Aradan geçen 89 yıla rağmen adaletin sağlanmadığını vurgulayan dernek, “Mezarları gizli olabilir ama mirasları açıktır. O miras, bugün de adalet isteyen herkesin, insan hakları için mücadele eden herkesin, zulme karşı direnen herkesin mirasıdır” dedi.
Munzur Çevre Derneği, 15 Kasım 1937’de Elazığ Buğday Meydanı’nda idam edilen Seyit Rıza ve arkadaşlarının idamının 89. yıl dönümü nedeniyle yazılı açıklama yaptı.
Dersim Katliamı’nın tarihsel ve toplumsal boyutlarına dikkat çekilen açıklamada, idamların bir halkın iradesini hedef aldığı belirtilerek Seyit Rıza ve arkadaşlarının direniş mirasına sahip çıkmanın önemine vurgu yapıldı.
“ONLARI ANMAK, ADALETSİZLİĞE KARŞI DİRENME MİRASINA SAHİP ÇIKMAKTIR”
Seyit Rıza ve arkadaşlarının idam sehpasında dahi onurlarından ve iradelerinden vazgeçmedikleri belirtilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:
“15 Kasım 1937 sabahı Elazığ Buğday Meydanı’nda bir idam değil, bir halkın iradesine karşı kurulmuş bir darağacı vardı. Seyit Rıza ve arkadaşları o darağacına boyun eğerek değil, başları dik yürüdüler. 89 yıl geçti, o duruş hala direnen herkesin mirasıdır.”
Devletin idam edilenleri isimsizleştirmek ve mezarlarını gizleyerek toplumsal hafızadan silmek istediğini belirten dernek, Seyit Rıza ve arkadaşlarının son ana kadar sergiledikleri dayanışmanın halkın belleğine kazındığını ifade etti.
“GECE VERİLEN BİR İDAM KARARI HUKUK DEĞİL, İNTİKAMDIR”
Seyit Rıza ve arkadaşlarının yargılanma sürecindeki hukuksuzluklara dikkat çekilen açıklamada, savunma hakkının tanınmadığı, adil yargılama ilkelerinin ve hukuki usullerin yok sayıldığı vurgulandı.
Mahkemenin gece yarısı kurulduğunu, idam kararlarının gece verildiğini ve infazların sabaha karşı gerçekleştirildiğini belirten Munzur Çevre Derneği, şunları belirtti.
“Gece kurulan bir mahkeme, gece verilen bir idam kararı, hukuk değil intikamdır. Hukuk devletinde gece yarısı mahkeme kurulmaz, gece yarısı insan asılmaz. O gün yapılan, hukukun katledilmesiydi. 89 yıldır bu hukuksuzlukla yüzleşilmedi. 89 yıldır bu kararın hesabı sorulmadı. Adalet, 89 yıldır tecelli etmedi.”
“BİR İNSANA MEZARINI BİLE ÇOK GÖRMEK, YAŞAYANLARA DA İŞKENCEDİR”
İdam edilenlerin mezar yerlerinin aradan geçen 89 yıla rağmen açıklanmamasına tepki gösteren dernek, ailelerin yakınlarının mezarlarını aramaya devam ettiğini belirtti.
Cenazelerin ailelerine teslim edilmesinin en temel insan haklarından biri olduğuna dikkat çekilen açıklamada, mezar yerlerinin gizlenmesinin kuşaklar boyunca devam eden bir hak ihlali olduğu ifade edildi.
Dernek, “Bir insana mezarını bile çok görmek, ölüye de saygısızlıktır, yaşayanlara da işkencedir” diyerek mezar yerlerinin açıklanması ve naaşların ailelerine teslim edilmesi talebinin artık ertelenemeyeceğini vurguladı.
“ONLARI ASTILAR, SONRA TÜM DERSİM’İ ASTILAR”
Dersim’de yaşananların Seyit Rıza ve arkadaşlarının idamıyla sınırlı olmadığını belirten Munzur Çevre Derneği, halkın inançsal, ulusal ve sınıfsal kimliği nedeniyle hedef alındığını ifade etti.
Köylerin yakıldığını, kadınların, çocukların ve yaşlıların katledildiğini, binlerce insanın sürgüne gönderildiğini belirten dernek, Dersim’in dilinin, inancının ve kültürünün de yok edilmek istendiğine dikkat çekti.
Açıklamada, “Bu bir isyan bastırma değil, bir halkı topyekun imha etme girişimiydi. Seyit Rıza ve arkadaşlarının idamı, bu kitlesel katliamın sembolü, başlangıcıydı. Onları astılar, sonra tüm Dersim’i astılar” denildi.
“SOYKIRIMIN COĞRAFYASI DEĞİŞİR AMA MANTIĞI DEĞİŞMEZ”
Dersim’de yaşanan katliamlarla bugün Filistin’de, Gazze’de yaşananlar arasında bağ kuran Munzur Çevre Derneği, farklı coğrafyalarda halkların kimlikleri ve yaşam alanlarıyla birlikte yok edilmek istendiğini belirtti.
Dersim’de çocukların katledildiğini, insanların topraklarından koparılarak sürgüne gönderildiğini hatırlatan dernek, şu değerlendirmede bulundu:
“Soykırımın coğrafyası değişir ama mantığı değişmez. Bir halkı yok saymak, dilini, inancını, kimliğini yok etmek, soykırımdır. Dersim katliamı da, Gazze soykırımı da insanlık tarihinin kara lekeleridir ve ikisi de unutulmayacaktır.”
“ARŞİVLER AÇILMALI, DEVLET İNKAR POLİTİKASINDAN VAZGEÇMELİDİR”
İdamların 89. yılında hakikat ve adalet taleplerini yineleyen Munzur Çevre Derneği, Seyit Rıza ve arkadaşlarının mezar yerlerinin derhal açıklanmasını, naaşlarının ailelerine teslim edilmesini, Dersim’de gerçekleştirilen kitlesel katliamlara ilişkin gerçeklerin kamuoyuyla paylaşılmasını ve devlet arşivlerinin açılmasını istedi.
Devletin inkar politikalarına son vermesi gerektiğini vurgulayan dernek, “İnsan hakları, sadece yaşayanlar için değil, ölenler için de geçerlidir. Adalet, 89 yıl gecikse de tecelli etmelidir” ifadelerini kullandı.
“89 YIL SONRA BİR KEZ DAHA SÖYLÜYORUZ: MÜCADELEMİZ ONLARIN MÜCADELESİDİR”
Seyit Rıza ve arkadaşlarının boyun eğmeyen duruşunu, onurunu ve direnişini selamlayan Munzur Çevre Derneği, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Onlar ölmediler, direnişin hafızasında yaşıyorlar. Mezarları gizli olabilir ama mirasları açıktır. O miras, bugün de adalet isteyen herkesin, insan hakları için mücadele eden herkesin, zulme karşı direnen herkesin mirasıdır. 89 yıl sonra bir kez daha söylüyoruz: Mücadelemiz onların mücadelesidir.”
HABER MERKEZİ
Yoruma kapalı.