PİRHA- Dersim’de 4 Mayıs 1937 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla başlatılan askeri harekatın 89. yıldönümünde, demokratik kitle örgütleri ve Alevi kurumları Mersin’de bir araya gelerek yaşamını yitirenleri andı. Yapılan açıklamada 4 Mayıs’ın “Dersim 38 Tertelesi Günü” olarak kabul edilmesi çağrısı yapıldı.

Mersin’de düzenlenen anma etkinliği, inanç ritüelleriyle başladı. Program kapsamında Baba Mansur Ocağı’ndan Baki Erdoğan, katliamda hayatını kaybedenlerin anısına gülbeng okudu ve açılış konuşmasını gerçekleştirdi. Duygusal anların yaşandığı anmada çerağlar uyandırıldı ve katılımcılara lokma dağıtıldı.

“MODERN DÜNYANIN GÖZÜ ÖNÜNDE BİR HALK YOK EDİLDİ”

Kurumlar adına hazırlanan ortak basın açıklamasını Mersin Dersimliler Derneği Başkanı Ruşen Çığlık okudu. Açıklamada, 4 Mayıs 1937 tarihli Bakanlar Kurulu kararının Dersim halkı için bir “ferman” niteliği taşıdığı vurgulandı. “Roza Şaye / Roza Reş” (Kara Gün) olarak adlandırılan bu sürecin, toplumsal tarihin en trajik sayfası olduğu ifade edilen metinde şu ifadelere yer verildi:

“Bu kararnameyle, ‘Tunceli’ adı verilen bir soykırım projesinin startı verilmiş; bir halk tüm insani değerleri ve toplumsal varoluşuyla yok ediliş sürecine tabi tutulmuştur. Binlerce insan bomba yağmurlarıyla, on binlercesi ise askeri operasyonlarla katledilmiş; çocuklar ganimet olarak evlatlık verilmiş, aileler sürgünlerle parçalanmıştır.”

“DÜNYA ÖRNEKLERİYLE YÜZLEŞİLMELİ, TÜRKİYE ÖZÜR DİLEMELİ”

Açıklamada, Almanya, İtalya, Avustralya ve Kanada gibi ülkelerin geçmişteki asimilasyon ve katliam politikalarıyla yüzleşerek mağdurlardan özür dilediği hatırlatıldı. Türkiye’nin de ancak kendi tarihiyle yüzleşerek saygın bir toplum haline gelebileceği belirtilerek; toplumsal barışın yolunun geçmişin acılarını kabul etmekten geçtiği vurgulandı.

Anmada, devlet yetkililerine şu talepler yöneltildi:

“Arşivler Açılsın: 1937-38 dönemine ait tüm devlet arşivleri kamuoyuna sunulmalıdır.
İsim İadesi: “Tunceli” ismi yerine “Dersim” ismi resmi olarak iade edilmelidir.
Resmi Özür: Dersim halkından ve mağdur ailelerden devlet nezdinde resmi olarak özür dilenmelidir.
Kayıplar Açıklansın: Sürgün listeleri ve “ganimet” olarak verilen kayıp çocukların akıbeti açıklanmalıdır.
Mezar Yerleri: Seyit Rıza ve arkadaşlarının mezar yerleri açıklanmalı, naaşları ailelerine teslim edilmelidir.
İnanç ve Dil Özgürlüğü: Kızılbaş Alevi inancına ve bölge dillerine (Zazaca/Kırmancki ve Kürtçe) yönelik engeller kaldırılmalıdır.
Doğa ve Kültür Koruması: Dersim’deki doğa talanı projeleri durdurulmalı, yok olma tehlikesi altındaki kültürel miras koruma altına alınmalıdır.

Anma, “Unutmadık, unutturmayacağız” sloganları eşliğinde, toplumsal barış ve adalet temennileriyle sona erdi.

PİRHA/MERSİN