PİRHA – İzmir’de bulunan Alevi kurumları ve Demokratik Kitle örgütleri Dersim Katliamı’nın 89. yıldönümünde Karşıyaka Vapur iskelesi karşısında basın açıklama yaptı. Açıklamada toplumsal varlığı yok etmeye çalışan tecrit politikalarının sistemli bir şekilde devam ettiğine dikkat çekilerek, barış süreci için gerekli yasal adımların atılması için çağrıda bulunuldu.

Dersim Katliamının 89. yıldönümünde hayatını kaybedenler İzmir Karşıyaka Vapur İskelesi karşısında anıldı. Anmaya ABF İzmir Bileşenleri, Demokratik Alevi Dernekleri İzmir Şubesi, İHD, ÖHD, İzmir Dersim Dernekleri, HDK İzmir Bileşenleri, VARTO Der, Karlıovalılar Derneği, VARTO Der, HDK Eş Sözcüsü Ali Kenanoğlu’nun yanı sıra çok sayıda yurttaş katıldı. Açıklamada sık sık ‘Tertele Dersim xo vira meke’ sloganları atıldı.

Anma çerağların uyandırılması ile başladı.

Kısa bir konuşma yapan HDK Eş Sözcüsü Ali Kenanoğlu, 1937-38 sürecinin resmi söylemlerde ifade edildiği gibi bir “isyan bastırma” değil, doğrudan bir imha politikası olduğunu vurguladı.

“YAŞANANLAR TEKÇİ AKLIN ÜRÜNÜDÜR”

Kenanoğlu, özellikle Seyit Rıza üzerinden yürütülen tartışmalara dikkat çekerek, “Herkes Seyit Rıza’nın isyanını konuşuyor ancak katliamın kendisi 1938’de yaşanmıştır. Bu süreç bir isyan bastırma değildir; bir halkı yok etme operasyonudur” dedi.

Dersim Katliamı sırasında yaşanan ağır insan hakları ihlallerine dikkat çeken Kenanoğlu, Dersimli çocukların ve kız çocuklarının ailelerinden koparılarak asker ailelerine verildiğini, bölge halkının Kürt ve Alevi kimliğinden uzaklaştırılmaya çalışıldığını ifade etti.

Kenanoğlu, Dersim’de Alevilik üzerinden yürütülen asimilasyon politikalarının günümüzde de sürdüğünü belirterek, yaşananların “tekçi devlet aklının bir sonucu” olduğunu söyledi.

” TOPLUMSAL KURUMLAŞMA VE YEREL PROJELER”

Konuşmaların ardından ortak açıklama okundu. Kırmancki açıklama İzmir Dersim Dernekleri Başkanı Hasan Ali Kılıç tarafından okundu. Türkçesi ise DAD İzmir Şubesi Eş Başkanı Fırat Dikmen tarafından okundu.

Açıklamada, Dersim’de yaşananların “soykırım” olarak tanımlandığı ve bu tarihsel sürecin unutulmaması gerektiği vurgulandı. “Roza Şaye / Roza Reş” olarak anılan 4 Mayıs’ın, yalnızca bir yas günü değil, aynı zamanda yüzleşme ve adalet talebinin yükseltildiği bir gün olduğu ifade edildi.

Açıklamada, Dersim’de 1937-38 yıllarında yürütülen askeri operasyonların, sistematik bir yok etme politikasının parçası olduğu belirtilerek, on binlerce insanın yaşamını yitirdiği, yerleşim yerlerinin yok edildiği ve binlerce çocuğun ailelerinden koparıldığı hatırlatıldı. Bu sürecin yalnızca fiziksel imha ile sınırlı kalmadığı, sürgün, göçertme ve asimilasyon politikalarıyla devam ettiği kaydedildi.

Cumhuriyetin erken döneminde uygulanan tek tip ulus politikalarının eleştirildiği metinde, Dersim başta olmak üzere farklı kimlik ve inançlara yönelik baskıların tarihsel süreklilik taşıdığı ifade edildi. Günümüzde de benzer politikaların etkilerinin sürdüğü belirtilerek, bölgedeki demografik, kültürel ve ekonomik tahribata dikkat çekildi.

Açıklamada, 4 Mayıs ve 15 Kasım tarihlerinin yalnızca anma günleri olmaktan çıkarılması, toplumsal hafızayı güçlendiren ve somut çözüm önerileri üreten birer dönüm noktası haline getirilmesi çağrısı yapıldı. Bu kapsamda, toplumsal kurumlaşma ve yerel projelerle yaşamın yeniden inşa edilmesi gerektiği vurgulandı.

TALEPLER SIRALANDI

Yetkililere yönelik talepler ise şöyle sıralandı:

Seyit Rıza ve idam edilen Dersim ileri gelenlerinin mezar yerlerinin açıklanması
Cenazelerin ailelerine teslim edilmesi ve Dersim’e naklinin sağlanması
Devlet arşivlerinin açılması ve “Dersim” isminin iade edilmesi
Sürgün edilenler, kayıplar ve ailelerinden koparılan çocukların akıbetlerinin açıklanması
Kürt ve Alevi meselesinde şiddet ve asimilasyon politikalarının terk edilmesi
Barış ve demokratik toplum süreci için somut ve anayasal adımlar atılması

Açıklamanın ardından Dersim Tertelesi’nde yaşamını yitirenler adına lokmalar pay edildi.

PİRHA/İZMİR