PİRHA-16 Mart 1988’de Irak’ın Halepçe kentinde Saddam Hüseyin yönetimindeki Irak ordusu tarafından düzenlenen kimyasal saldırıda çoğu kadın ve çocuk olmak üzere yaklaşık 5 bin kişi yaşamını yitirdi, on binlerce kişi yaralandı. Katliam, modern tarihin sivillere karşı işlenmiş en vahşi suçlarından biri olarak tarihe geçti.
Halepçe Katliamı, 16 Mart 1988’de Irak Kürdistanı’ndaki Halepçe kentinde gerçekleştirildi. Saddam Hüseyin yönetimindeki Irak ordusu, İran destekli Kürt güçlerine gözdağı vermek ve sivil halkı yıldırmak amacıyla kimyasal silah kullandı. Saldırıda yaklaşık 5 bin kişi hayatını kaybetti, 7 binden fazla kişi yaralandı. Ölenlerin çoğu kadınlar, yaşlılar ve küçük çocuklardı.
KATLİAM GÜNÜ NELER YAŞANDI?
Halepçe, İran-Irak Savaşı’nın son günlerinde stratejik bir konuma sahipti. Mart 1988’de Kürt peşmerge güçleri kısa süreliğine kenti kontrol altına aldı. Bunun üzerine Irak ordusu sabah saatlerinde kenti bombalamaya başladı. İlk olarak konvansiyonel bombalar atıldı ardından sinir gazı, hardal gazı ve tabun gibi kimyasal silahlar devreye girdi.
Tanıklara göre, insanlar kaçmaya çalıştıkça yere yığıldı, çocuklar annelerinin kucağında öldü. Bazı çocuklar gazın kokusunu “elma gibi güzel” diyerek oyunla karıştırmıştı; birkaç dakika içinde nefessiz kalarak yaşamlarını yitirdiler. Evlerde, sokaklarda ve hastane kapılarında cesetler görüldü.
KAÇ KİŞİ ÖLDÜ VE YARALANDI?
5 bin sivil yurttaş öldü, 7 binden fazla kişi yaralandı. Ölenlerin çoğu kadın, çocuk ve yaşlılardan oluşuyor. Bazı ailelerin tamamı yok oldu. Saldırı sonrası kent tamamen boşaltıldı, hayatta kalanlar göç etmek zorunda kaldı.
Katliam, Saddam Hüseyin yönetimindeki Irak ordusu tarafından gerçekleştirildi. Operasyonun yürütücüsü Ali Hasan el-Mecid’ti; kimyasal silah kullanımı nedeniyle “Kimyasal Ali” olarak anıldı.
Amaç:Kürt direnişini kırmak
İran destekli Kürt güçlerini yıldırmak
Sivil halkı göçe zorlayarak bölgede kontrolü sağlamak
Halepçe Katliamı, Irak ordusunun Enfal Harekatı kapsamında yürüttüğü sistematik Kürt katliamlarının en korkunç örneği oldu.
HALEPÇE’DE İNSANLIK TRAJEDİSİ YAŞANDI
Katliam sonrası ve uluslarlarası tepkiler,
Dünya kamuoyunda büyük şok yarattı ancak uluslararası tepkiler sınırlı kaldı.
2003’te ABD’nin Irak işgali sonrası Saddam Hüseyin yargılandı ve 2006’da idam edildi.
Ali Hasan el-Mecid, Halepçe’de kimyasal silah kullanımı nedeniyle 2010’da idam edildi.
Halepçe saldırısı birçok ülke ve insan hakları örgütü tarafından soykırım olarak tanındı.
Katliamın üzerinden onlarca yıl geçmesine rağmen Halepçe’de kimyasal gazın etkileri hâlâ görülüyor:
Kanser vakaları ve doğum anomalileri artmış durumda”
Solunum yolu hastalıkları yaygın
Psikolojik travmalar kuşaklar boyu devam ediyor
Katliam sırasında ölen çocuklar, gazın kokusunu “elma gibi güzel” diyerek oyunla karıştırmış, birkaç dakika içinde bilinçlerini kaybederek ölmüştü. Bu, Halepçe’deki trajedinin insanlık dışı boyutunu en çarpıcı şekilde ortaya koyuyor.
Halepçe her yıl 16 Mart’ta anılıyor. Katliamda yaşamını yitirenler için törenler düzenleniyor, dünyaya bir daha kimyasal silah kullanılmaması çağrısı yapılıyor. Halepçe artık Kürtler için sadece bir şehir değil, kimyasal silahların yarattığı vahşetin simgesi olarak hafızalarda yer alıyor.
HABER MERKEZİ
Yoruma kapalı.