PİRHA- Demokratik Alevi Federasyonu (FEDA) ve Demokratik Alevi Kadınlar Birliği (DAKB), Pir Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının idamının 89. yıl dönümü dolayısıyla yaptıkları ortak açıklamada, Dersim Tertelesi’ne ilişkin devlet arşivlerinin açılmasını ve kayıp kız çocuklarının akıbetinin aydınlatılmasını istedi.
15 Kasım 1937’de Elazığ Buğday Meydanı’nda idam edilen Pir Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının mezar yerleri, aradan 89 yıl geçmesine rağmen hala açıklanmadı. FEDA ve DAKB, idam edilen yedi kişiyi andıkları açıklamada, mezar yerlerinin açıklanmasını ve naaşların ailelerine teslim edilmesini istedi.
“RAA HEQ ALEVİ İNANCI ANAYASAL GÜVENCE ALTINA ALINMALIDIR”
FEDA ve DAKB, 1937–1938’de Dersim’de yürütülen askeri operasyonlar ve kitlesel katliamlarla Raa Heq Alevi toplumunun kutsal mekanlarının ve inanç kurumlarının hedef alındığını belirtti. İki kurum, ocak sistemini işlevsiz kılmanın ve pirlik kurumunu ortadan kaldırmanın bu politikanın amaçları arasında olduğunu vurguladı. Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının idamını da Dersim’in tarihsel özerkliğine, toplumsal iradesine ve Raa Heq Kürt Alevi inanç geleneğine yönelik tasfiye politikasının bir parçası olarak değerlendirdi.
Açıklamada, zorunlu sürgünlerin ve çocukların ailelerinden koparılmasının etkilerinin kuşaklar boyunca sürdüğü belirtildi. Dersim halkının kolektif hafızasında yaşayan Raa Heq Alevi yol ve erkânının korunması gerektiğini vurgulayan kurumlar, devlete asimilasyon politikalarına son verme çağrısında bulundu ve “Raa Heq Alevi inancı anayasal güvence altına alınmalıdır” dedi.
DEVLETE SORUMLULUĞUNU KABUL ETME VE RESMİ ÖZÜR ÇAĞRISI
FEDA ve DAKB, ortak açıklamada taleplerini ve anma mesajını şu sözlerle dile getirdi:
“Bizler Demokratik Alevi Federasyonu (FEDA) ve Demokratik Alevi Kadınlar Birliği (DAKB) olarak diyoruz ki:
Pir Seyit Rıza ve idam edilen yol arkadaşlarının mezar yerleri açıklanmalı, naaşları ailelerine teslim edilmelidir. Dersim Tertelesi’ne ilişkin tüm devlet arşivleri bağımsız araştırmacıların ve kamuoyunun erişimine açılmalıdır.
Dersim’in kayıp kız çocuklarının, ailelerinden koparılanların ve zorunlu sürgüne gönderilenlerin akıbetleri araştırılarak kamuoyuna açıklanmalıdır. Toplu mezarların yerleri bilimsel yöntemlerle tespit edilmeli, gerekli incelemeler yapılarak mağdurların kimlikleri belirlenmeli ve tarihsel hakikat bütün boyutlarıyla ortaya çıkarılmalıdır.
Devlet, Dersim’de yaşanan ağır insan hakları ihlallerine ilişkin tarihsel ve hukuki sorumluluğunu kabul ederek mağdurlardan ve onların sonraki kuşaklarından resmi olarak özür dilemelidir. Hakikatin açığa çıkarılması, mağduriyetlerin tanınması ve giderilmesi, toplumsal hafızanın onarılması için somut adımlar atılmalıdır.
Geçmişle yüzleşmek, yalnızca yaşanan acıları hatırlamak değil; yıllarca inkar edilen ve üzeri örtülen gerçekleri açığa çıkarmak, mağdurların yaşadıklarını tanımak ve tarihsel sorumluluğu açıkça kabul etmektir. Kalıcı toplumsal barış, inkar ve sessizlik politikaları üzerine değil; hakikat, adalet, eşit yurttaşlık ve karşılıklı saygı ilkeleri üzerine inşa edilmelidir.
Dersim halkının kolektif hafızasının ayrılmaz parçası olan Raa Heq Alevi yol ve erkanı, kültürel kimliği ve inanç değerleri korunmalıdır. Devlet, bu toplumsal mirasa yönelik asimilasyon politikalarına son vermeli, Raa Heq Alevi inancı anayasal güvence altına alınmalıdır. Çünkü hakikat ortaya çıkarılmadan, adalet sağlanmadan kalıcı toplumsal barış tesis edilemez.
15 Kasım 1937’de Elazığ Buğday Meydanı’nda idam edilen Pirimiz Seyit Rıza’yı, oğlu Resik’i (Hüseyin), Fındık Ağa’yı, Hasan Ağa’yı, Hasan’ı, Ali Ağa’yı ve Usenê Seyd’i saygı, hürmet ve minnetle anıyoruz. Pirimiz Seyit Rıza’nın ve yol önderlerimizin tarihsel mirası, halklarımızın hakikat, adalet, eşitlik ve özgürlük mücadelesinde yaşamaya devam edecektir!”
HABER MERKEZİ
Yoruma kapalı.