PİRHA- Dersim Tertelesi tanıklarından 102 yaşındaki Musa Tekin, katliamı yapanlarda acıma duygusunun olmadığının altını çizerek, “Vurdular, kırdılar, yok ettiler” dedi.

15 Kasım 1937’de Seyit Rıza, Yusufanlı Kamer oğlu Fındık (Fındıq Ağa), Kureyşanlı Ulukiye oğlu Hasan (Hesenê İbrahimê Qıci), Kureyşanlı Seyit Hüseyin (Usenê Seydi/Seyd Usen), Demenanlı Cebrail oğlu Hasan (Hesen Ağa/Hesenê Cıvrail Ağaê Arekiye), Demenanlı Mirza Ali oğlu Ali (Aliyê Mırzê Sıli) ve Resik Hüseyin’in (Usenê Seyd Rızay) idam edilmesinin üzerinden 89 yıl geçti. Aradan geçen yıllara rağmen Seyit Rıza ve arkadaşlarının mezar yerleri açıklanmazken, 1937-38 Dersim Tertelesi’nde yaşanan katliam, sürgün ve zorla yerinden edilmelerin izleri kuşaklar boyunca aktarılmaya devam ediyor.

Dersim Tertelesi tanıklarından ve katliamın ana merkezlerinden biri olan Marçik’te yaşayan 102 yaşındaki Musa Tekin tanıklıklarını PİRHA’ya anlattı.

Bazen susup uzun uzun uzaklara bakarak, bazen de içi titreyerek cümleler kurmaya çalışan Musa Tekin, o yılların acısını geçen 89 yıla karşın yaşıyor.

“VURDULAR, KIRDILAR, YOK ETTİLER”

Katliamın yaşandığı 1937-38’de 11 yaşında olan Musa Tekin, verilen emrin Pertek suyunun Dersim tarafında kalan coğrafyada yaşayanlara dönük olduğunu vurgulayarak, “Bu civarın kökünü götüreceklerdi. Hiç bir fert bırakmadılar. Vurdular, kırdılar, yok ettiler. Burada katledilenlerin çoğu Borluydu” dedi.

“HEPSİNİ ÜST ÜSTE KOYDULAR, SONRADA ÇAKIL, TAŞ NE VARSA KEMİKLERİN ÜZERİNE KAPATTILAR”

Musa Tekin, yaşadıklarını şöyle anlatıyor:

“Birlikte davar otlattığımız bir genç kadın vardı. Kızı götürmüşler tarlada vurmuşlardı. Süleyman Kal Mem vardı. Onlarda Demanan aşirettendi.100 ve ya 150 kişi hepsini bir evde topladılar, ateşi verip hepsini yaktılar. Marçik’te bir çukur açtılar. Hepsini üst üste koydular, sonrada çakıl, taş ne varsa kemiklerin üzerine kapattılar.

Biri Haydaranlı biri de Alanlı aşiretinden iki adam vardı. O zaman arpa biçiyorlar. Birini tek bir süngü ile vuruyorlar ve öldürüyorlar. O Haydaranlıya 80 tane süngü vuruyorlar ölmüyor. Bu son zamanda öldü.”

“ACIMIYORLARDI”

Nenesinin 2 torununu kucağına alıp kayaların altında saklandıklarını söyleyene Musa Tekin, askerlerin köyden çekildikten sonra evlerine döndüklerini ifade etti: “O tepelerin hepsini almışlardı. Kimse dil bilmezdi, bir şey etmezdi ama kırdılar. Kimisini suya koydular, kimisini çaya attılar, kimisini yaktılar. Sonra da çıkıp gittiler. O sanki acıyor mu? Acımazlar. İmkanı yok.”

TOPLU MEZARLARIN ÜSTÜNE EVLER YAPILDI İDDİASI!

Toplu öldürülenlerin gömüldüğü yerlerin düzeltilip, üzerlerine ev yapıldığını iddia eden Musa Tekin, her şeyin yerinde kalması gerektiğini ifade ederek sözlerini tamamladı.

Nuray ATMACA/DERSİM