PİRHA- DİSK Basın-İş, basın-yayın ve gazetecilik sektöründe çalışan serbest (freelance) emekçilerin sosyal güvenceye kavuşması amacıyla hazırladığı yasa önerisini TBMM’de grubu bulunan siyasi partilere sundu. Sendika, güvencesiz ve sigortasız çalışmanın sona erdirilmesi için yasal düzenleme çağrısı yaptı.
Türkiye Basın Yayın ve Matbaa Çalışanları Sendikası (DİSK Basın-İş), basın-yayın ve gazetecilik sektöründe sayıları giderek artan ancak yasal statü ve sosyal güvenceden yoksun çalışan serbest (freelance) emekçilerin haklarını güvence altına almayı amaçlayan yasa önerisini TBMM’de grubu ve temsilcisi bulunan siyasi partilere sundu.
DİSK’e bağlı Sosyal-İş Sendikası Genel Merkezi’nde düzenlenen basın toplantısında yasa önerisinin ayrıntıları kamuoyuyla paylaşıldı. Toplantıya DİSK Basın-İş Genel Başkanı Turgut Dedeoğlu, Disiplin Kurulu üyeleri Diren Yurtsever ve Derya Okatan ile Freelance Komisyonu Üyesi Av. Zeki Avcı katıldı. Basın açıklamasını Derya Okatan okudu.
“ESNEKLİK ADI ALTINDA 7/24 MESAİ DAYATILIYOR”
Açıklamada, 27-28 Eylül 2025 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenen Freelance Emek Çalıştayı’nın sonuçları doğrultusunda hazırlanan yasa önerisinin gerekçelerine yer verildi.
“Kendi hesabına çalışma” ya da “patronsuz iş yaşamı” söylemlerinin güvencesizliği gizleyen bir kılıf olduğu belirtilen açıklamada, mevcut sistemin esneklik adı altında serbest çalışanlara 7/24 mesai dayattığı ve işverenleri temel hukuki ve insani sorumluluklardan uzaklaştırdığı ifade edildi.
“BASIN EMEKÇİLERİNİN YÜZDE 88’İ SOSYAL GÜVENCEDEN YOKSUN”
DİSK Basın-İş, kültür-sanat ve basın emekçilerinin yüzde 88’inin sosyal güvence olmaksızın, sigortasız ve sendikal haklardan yoksun şekilde çalıştırıldığını belirtti.
Açıklamada, belirli kurumlara sürekli üretim yapan serbest çalışanların kıdem ve iş güvencesi haklarından yararlanamadığı, asgari ücret tarifesi bulunmadığı için ücretlerin sürekli aşağı çekildiği vurgulandı.
ÜÇ AŞAMALI YASA ÖNERİSİ
DİSK Basın-İş Freelance Komisyonu tarafından hazırlanan yasa önerisinin Fransa, Almanya ve İspanya’daki uygulamalar esas alınarak Türkiye koşullarına uyarlandığı belirtildi.
Öneri üç temel düzenlemeden oluşuyor:
Zorunlu Yazılı Sözleşme ve Kayıt Platformu: İspanya’daki TRADE modeli örnek alınarak e-Devlet ve Gelir İdaresi Başkanlığı entegreli bir sistem kurulması ve yazılı sözleşmenin zorunlu hale getirilmesi.
Asgari Tarife ve Sürekli Çalışma Karinesi: Fransa’daki “Pigiste” modeline benzer şekilde taban ücret tarifelerinin belirlenmesi ve tek ya da baskın biçimde aynı kuruma üretim yapan serbest çalışanlara işçilik karinesi tanınması.
Üçlü Finansmanlı Sosyal Güvenlik Fonu: Almanya’daki KSK modeli örnek alınarak devlet, işveren ve çalışanın katkısıyla oluşturulacak özel bir fon aracılığıyla freelance çalışanların sosyal güvenlik ve emeklilik haklarının güvence altına alınması.
TBMM’YE ÇAĞRI
DİSK Basın-İş, İş Kanunu, Basın İş Kanunu, Sendikalar Kanunu ve Sosyal Sigortalar Kanunu’nda gerekli değişiklikleri içeren yasa önerisinin TBMM’deki siyasi partilere sunulduğunu belirtti.
Açıklama şu sözlerle sona erdi:
“Türkiye’de temel işçi hakları serbest basın emekçileri için insan onurunun gerisindedir. Özgür basın, ancak hakları teslim edilmiş basın, yayın ve gazetecilik emekçileriyle mümkün olabilecektir. Hazırladığımız yasa tasarısını kamuoyunun ve Meclis’in takdirine sunuyoruz.”
PİRHA/MERSİN
Yoruma kapalı.