PİRHA- Dersim Emek ve Demokrasi Platformu, 4 Mayıs Dersim Katliamı’nın yıl dönümü vesilesiyle “Osmanlı’dan Cumhuriyete Dersim: Tarih, Siyaset, Yaşam” başlıklı kapsamlı bir panel düzenledi. Katliamda yaşamını yitirenlerin anısına yapılan saygı duruşuyla başlayan etkinlikte; tarihsel süreç, toplumsal travmalar ve güncel asimilasyon politikaları mercek altına alındı.
Panelin moderatörlüğünü üstlenen araştırmacı-yazar Nesimi Aday, açılış konuşmasında Dersim’e yönelik askeri seferlerin tarihsel arka planına ve katliama giden yolda devletin hazırlık süreçlerine dikkat çekti.
Doç. Dr. Yalçın Çakmak ise Osmanlı Devleti’nin 16. yüzyıldan itibaren bölgedeki aşiretlere yönelik uyguladığı “böl-parçala-yönet” stratejisini anlattı. Çakmak, Dersim’in Osmanlı bürokrasisi tarafından “seferin olduğu ama zaferin olmadığı bir çıban” olarak görüldüğünü vurgulayarak şunları söyledi:
“Osmanlı’dan Cumhuriyete kadar Dersim hep ‘resmi otoritenin tesis edilmesi gereken bir yer’ olarak kodlandı. 1933’te Seyid Rıza’nın oğlunun öldürülmesi ve sonrasında gelişen olaylar, devletin bölgedeki aşiretleri birbirine düşürme politikasının bir sonucuydu. Cumhuriyetle birlikte bu bakış açısı inkar ve imha siyasetiyle devam etti.”
“KUŞAKLAR ARASI TRAVMA VE ONTOLOJİK GÜVENLİK KAYBI”
Prof. Dr. Gülnaz Karatay, konuşmasında katliamın toplum ruh sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerini “travma” kavramı üzerinden değerlendirdi. Dersim halkının her on yılda bir yeni bir travmayla karşı karşıya kaldığını belirten Karatay, güvenlikçi politikaların ve ekolojik tahribatın “kronik stres” yarattığını ifade etti:
“Yaşanan baskılar ‘Ben kimim, nereden geldim?’ sorularını beraberinde getirerek ontolojik güvenlik kaybına yol açıyor. Yapılan araştırmalar, üç farklı kuşağın da devleti ‘aynı baskıcı yapı’ olarak algıladığını gösteriyor.Bu topraklar hem bir travma sahnesi hem de bir şifa mekanıdır. Ancak sürekli tetikte olma hali göçü tetikliyor.”
“CEMEVİ BAŞKANLIĞI’NA TEPKİ: HESAPLAŞMA ANADİLDEN BAŞLAMALI”
Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu (AABK) Eşit Başkanı Hüseyin Mat, Alevi inancının tarih boyunca egemenler için bir tehdit olarak görüldüğünü savundu. Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesindeki Cemevi Başkanlığı’nın 4 Mayıs’ta düzenlediği “Dedeler Zirvesi”ni eleştiren Mat, şu ifadeleri kullandı:
“Biz katledilen canlarımızı anarken, birileri aynı tarihte ‘dedelere maaş’ pazarlığı yapıyor. Dersim’deki mevcut cemevlerinden bazılarının devletin karakolu gibi hareket etmesi kabul edilemez. Gerçek bir hesaplaşma, çocuklarımızın kendi anadillerini konuşamadığı bu sistemle başlamalıdır.”
Panelin sonunda, anayasal haklara rağmen Alevilerin örgütlenme özgürlüğünün önündeki engellerin kaldırılması ve inançsal değerlerin korunması için ortak mücadele çağrısı yapıldı.
PİRHA/DERSİM
Yoruma kapalı.