PİRHA- FEDA ve DAKB, 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı dolayısıyla yaptığı açıklamada, Kürtçenin özgürleşmesi, anadilde eğitim hakkının tanınması ve kültürel hakların anayasal güvence altına alınması çağrısı yaptı.
15 Mayıs Kürt Dil Bayramı. 1932 yılında Kürt dilinin alfabesini yazan Celadet Bedirxan ve dönemin Kürt aydınları tarafından Latin alfabesiyle çıkarılan Kürtçe dergi Hawar’ın ilk sayısının yayımlandığı 15 Mayıs tarihi, 2006 yılından beri Kürt Dil Bayramı olarak kutlanıyor.
Demokratik Alevi Federasyonu (FEDA) ve Demokratik Alevi Kadınlar Birliği (DAKB), 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı dolayısıyla Kürtçe yazılı bir açıklama yaptı.
Açıklamada, Kürtçenin özgürlüğünün en temel insan haklarından biri olduğunu vurgulandı. Açıklamada, anadilin bir halkın hafızası, kimliği ve kültürel varlığı olduğu belirtilerek, Kürtçenin yüzyıllardır baskı, inkâr ve asimilasyon politikalarına maruz bırakıldığı ifade edildi.
“KÜRTÇENİN TÜM ALANLARDA KULLANILABİLMESİ DEMOKRATİK BİR HAK”
Kürt çocuklarının hâlâ anadilinde eğitim hakkından mahrum bırakıldığına dikkat çekilen açıklamada, Kürtçenin eğitimden hukuka, sağlıktan sanata kadar yaşamın tüm alanlarında özgürce kullanılabilmesinin demokratik toplumun temel koşullarından biri olduğu kaydedildi.
Lozan Antlaşması sonrası Kürtlerin kimlik ve dil haklarının görmezden gelindiği belirtilen açıklamada, Anayasa’nın 42. maddesinin anadilde eğitimin önünde engel oluşturduğu ifade edildi. FEDA ve DAKB, Türkiye’de kalıcı bir barış ve demokratik toplumun inşası için Kürtçenin anayasal güvence altına alınması ve anadilde eğitim hakkının tanınması gerektiğini vurguladı.
Açıklamanın sonunda, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne konulan anadil çekincelerinin kaldırılması çağrısı yapılarak, “15 Mayıs Kürtçe Anadili Günü kutlu olsun. Bijî zimanê Kurdî!” denildi.
Açıklamanın tamamı ise şöyle:
Zimanê Kurdî zimanê dayikê ye, nayê qedexekirin!
Hevalên hêja,
Em Roja Zimanê Dayikê ya 15ê Gulanê pîroz dikin û dixwazin diyar bikin ku zimanê Kurdî mafê herî bingehîn ê mirovan e ku divê azadiya wî were bidestxistin.
Hevalên hêja,
Bi vê sedemê; em hemû kesên ku ji bo ziman, çand û nasnameya xwe têdikoşin, bi taybetî gelê Kurd, bi rêz û silavê pîroz dikin.
Ziman; bîranîna yek gelê, nasnameya wî, dîroka wî û ruhê wî ye. Zimanê dayikê jî pêwendiya yekem a mirovan bi cîhanê re ye, yekem hest û yekem vegotina ramanê ye. Ji ber vê yekê, karibûna axaftina azad a zimanê dayikê, fêr bûn, hilberandin û veguhestina wê ji nifşên pêşerojê re yek ji mafên herî bingehîn ên mirovî û demokratîk e.
Hevalên hêja,
Zimanê Kurdî, wek yek ji zimanên kevnar ên Mezopotamyayê, bi sedsalan berhemeke mezin a çandî afirandiye; ji dengbêjiyê heta edebiyatê, ji folklorê heta dîroka devkî, mîraseke berfireh gihandiye roja îro. Lê bi tevî vê dewlemendiya dîrokî û çandî, zimanê Kurdî ji bo demeke dirêj rastî siyaseta înkarkirin, qedexekirin, zordestî û asîmîlasyonê hatiye.
Di çarçoveya Peymana Lozanê de mafên hindikên ne-misilman li Tirkiyeyê bi awayekî sînorkirî hatine naskirin; lê ev maf ji aliyê dîrokî ve bi awayekî teng hatine şîrovekirin. Di Lozanê de bi taybetî Kurd, bi şiklê ku di bin nasnameya Tirk û Îslamê de hatine hesibandin, şert û merc ji bo nedîtina mafê fêrbûna bi zimanê dayikê hatine afirandin. Di pêvajoyên piştre de jî rêya asîmîlasyona çandî hatiye vekirin. Wateya vê jî ew e ku mafê zarokên Kurd ji bo fêrbûna bi zimanê dayikê bi demek dirêj hatine înkarkirin an jî bi rêyên qanûnî û siyasî hatine sînorkirin. Madeya 42 ya Destûra Bingehîn a Tirkiyeyê ku dibêje perwerde û fêrbûn bi zimanekî din ji Tirkî re qedexe ye, bi vê rewşê ve tê girêdan. Lê mafê fêrbûna bi zimanê dayikê yek ji bingehên mafên mirovan ên gerdûnî û civaka demokratîk e.
Îro jî milyonên zarokên Kurd ji mafê fêrbûna bi zimanê dayikê bêpar in; zimanê Kurdî di jiyana giştî, perwerdehiyê, dadgehê, tenduristiyê, hunerê û dezgehên fermî de cihê xwe yê guncaw nabîne. Lê jiyana zimanek tenê bi axaftina nav malê nayê domandin; divê di hemû warên jiyanê de bi azadî were bikaranîn.
Azadiya zimanê dayikê, mafê fêrbûna bi zimanê dayikê û bikaranîna zimanê Kurdî di hemû warên jiyanê de, ji bo milyonan Kurd ên ku di bin zexta asîmîlasyonê de dijîn, girîngiyeke jiyanî heye. Ev mijar tenê daxwazeke çandî nîne; her wiha bingehê wekheviyê, edaletê û civaka demokratîk e.
Îro li Tirkiyeyê tê gotûbêj kirin a aşitî û civaka demokratîk, tenê dema ku bi bingehê rast û domdar were avakirin pêkan e; ev jî tenê bi girtina tedbîrên demokratîk ên ku nasname, çand û zimanên gelan diparêzin dikare pêk were. Di şert û mercên ku zimanê Kurdî azad nebe, mafê fêrbûna bi zimanê dayikê neyê nasîn û mafên çandî neyên parastin de, pêkan nîne ku aşitî bi temamî were damezrandin.
Hevalên hêja, em wek FEDA û DAKB careke din diyar dikin: Zimanê Kurdî şeref, bîranîn û pêşeroja gel e. Parastina zimanê dayikê, di heman demê de parastina demokrasiya, pirrengî û jiyana hevpar e.
Bi vê sedemê; li gorî ruhê Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk a ku niha tê meşandin, em bang dikin ku hûn îtîrazê xwe yên li ser madeyên mafê zimanê dayikê di Peymana Mafên Zarokan ya Neteweyên Yekbûyî de rakin.
HABER MERKEZİ
Yoruma kapalı.