PİRHA-Avrupa’nın farklı kentlerinde düzenlenen anma etkinliklerinde, 1937-38 Dersim Tertelesi’nde yaşamını yitirenler gulbanglar, deyişler ve konuşmalar eşliğinde anıldı. Anma etkinliklerinde hakikatle yüzleşme, toplumsal hafızanın korunması ve adalet talebi öne çıktı.
1937-1938 yıllarında Dersim’de yaşanan ve on binlerce insanın yaşamını yitirdiği Tertele’nin 89. yılı dolayısıyla, Almanya’nın Dortmund kentinde bulunan Alevi Dergahı’nda anma etkinliği düzenlendi. Toplumsal hafızanın diri tutulması ve tarihsel yüzleşmenin önemine dikkat çekilen etkinlik, yoğun katılımla gerçekleşti.
Anma programı, Didar Cenan Ana ve Pir Cemal Cenan’ın okuduğu gulbeng ile başladı.. Ardından söz alan Pir Cemal Cenan, Tertele sürecinde Dersim’de yaşanan katliamları, sürgünleri ve toplumsal yıkımı tarihsel bağlamıyla anlattı. Cenan, Dersim’de yaşananların yalnızca bir geçmiş olayı değil, aynı zamanda bugünle yüzleşilmesi gereken bir hakikat olduğunu vurguladı.
Etkinlikte konuşan Rıza Can ise, Dersim’de katledilenlerin anılarının yaşatılmasının bir sorumluluk olduğuna dikkat çekti.
Konuşmaların ardından etkinlik, okunan deyişlerle devam etti.
FREİBURG’TA ANMA
Freiburg Alevi Dergahı’nda düzenlenen anma programı Gülseren Acar Ana’nın okuduğu gulbeng ile başladı.
Ardından konuşan Freiburg Alevi Dergâhı Eş Başkanı Ayhan Erdoğan konuşmasında sürece değinerek , Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş yıllarına ve uluslararası ilişkilerine atıfta bulundu. Erdoğan, erken Cumhuriyet döneminde şekillenen siyasal yönelimlerin, muhalif ve farklı kimliklere yönelik baskı politikalarıyla birlikte ele alınması gerektiğini ifade etti. Erdoğan, bu süreçte sol, toplumsal ve farklı inanç kimliklerinin tasfiye edildiğini belirterek, Dersim’in bu politikaların en ağır sonuçlarının yaşandığı yerlerden biri olduğunu vurguladı.
İSVİÇRE’NİN BERN KENTİNDE ANMA DÜZENLENDİ
İsviçre’nin Bern kentinde, çeşitli demokratik kitle örgütlerinin ortak organizasyonuyla Dersim Tertelesi’nde yaşamını yitirenler anıldı. Dersim İnşa Kongresi, Bern Alevi Dergahı, Maraş Demokratik Dernekler Federasyonu (MARDEF), FEDA, Kürt Kültür Merkezi ve İnsan Hakları Dayanışma Derneği’nin ortak düzenlediği anma programı, güçlü bir katılım ve ortak hafıza vurgusuyla gerçekleşti.
Program çerağlarn uyandırılması ile başladı. Ardından, Dersim Tertelesi’ni konu alan sinevizyon gösterimi izleyicilere sunuldu.
Etkinlik, Dersim klamlarının (ağıtlarının) okunmasıyla devam etti.
Ardından Prof. Dr. Kenan Engin, “Dersim 1937/38: Alman Basını ve Siyasetinin Gözünden Dersim Soykırımı” başlıklı sunumu yaptı. Ergin, Dersim’de yaşananların yalnızca yerel bir trajedi olmadığını, uluslararası kamuoyunun da süreci yakından izlediğini belirterek, tarihsel belgeler ışığında önemli değerlendirmelerde bulundu.
PİRHA/KÖLN
Yoruma kapalı.