PİRHA- DEM Parti İstanbul Milletvekili Celal Fırat, Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının idamının 89. yılında Dersim Katliamı’nı Meclis gündemine taşıdı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yanıtlaması istemiyle soru önergesi veren Fırat, idam edilenlerin mezar yerlerinin, Dersim’in kayıp kızlarına ilişkin kayıtların ve katliama dair arşivlerin açıklanmasını istedi. Fırat, “Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nde ortak ve eşit bir yaşam ancak böyle inşa edilebilir” dedi.
Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının 15 Kasım 1937’de Elazığ’da idam edilmelerinin üzerinden 89 yıl geçmesine rağmen mezar yerleri açıklanmazken, Dersim Tertelesi’yle yüzleşilmesi ve tarihsel hakikatlerin açığa çıkarılması yönündeki talepler sürüyor.
DEM Parti İstanbul Milletvekili Celal Fırat, Dersim Tertelesi’nin yıl dönümü dolayısıyla Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanması ve katliamın tüm yönleriyle ortaya çıkarılması için Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına soru önergesi verdi.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yanıtlaması istemiyle verilen önergede katliamda yaşamını yitirenlerin ve kayıpların isimlerinden toplu mezarlara, sürgünlerden el konulan tarihsel ve kültürel varlıklara kadar birçok konu gündeme getirildi.
“KATLİAMIN SORUMLULARI HUKUK ÖNÜNDE YARGILANMADI”
Soru önergesinin gerekçesinde, Abbasan aşireti lideri Seyit Rıza ve oğlu Resik Uşen, Kureyşan Ocağı Piri Uşenê Seydi, Demenan aşireti liderleri Aliye Mirzê Sili ve Hesen Ağa, Yusufan aşireti lideri Fındık Ağa ile Kureyşan Ocağı mensubu Hesenê İvraime Qıji’nin 15 Kasım 1937’de Elazığ Buğday Meydanı’nda idam edildiği hatırlatıldı.
Seyit Rıza’nın idam edilmeden önce söylediği “Ben sizin yalan ve hilelerinizle baş edemedim, bu bana dert oldu; ama ben de sizin önünüzde diz çökmedim, bu da size dert olsun” sözlerine yer verilen önergede, katliamın sorumlularının bugüne kadar yargılanmadığına dikkat çekildi.
Fırat, resmi açıklamalara göre 13 bin 160, tanıkların ve bağımsız araştırmacıların anlatım ve tespitlerine göre ise 70 bin insanın öldürüldüğü katliamın sorumlularının hukuk önünde hesap vermediğini belirtti.
ERDOĞAN’IN 2011 YILINDAKİ DERSİM AÇIKLAMASINI HATIRLATTI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2011 yılında Dersim Katliamı’na ilişkin yaptığı açıklamayı da önergesine taşıyan Fırat, Erdoğan’ın katliamı devletin en üst makamından tanıdığını ifade ettiğini belirtti.
Fırat, Erdoğan’ın o dönemde yaptığı şu açıklamayı hatırlattı:
“Dersim’de adım adım çerçevesi çizilmiş, bahaneleri hazırlanmış bir operasyon var. Çeşitli tarihlerde Dersim raporları hazırlanıyor… 1937, 1938 ve 1939 yıllarında Dersim’de maalesef büyük bir dram yaşanıyor. Havadan, karadan, toplarla, hatta gaz bombalarıyla, Dersim’de hareket eden her şey, çocuklar, kadınlar katlediliyor…”
“ORTAK VE EŞİT BİR YAŞAM ANCAK BÖYLE İNŞA EDİLEBİLİR”
25 Aralık 1935’te çıkarılan 2884 sayılı Tunceli Vilayetinin İdaresi Hakkında Kanun’a ve 4 Kasım 1937 tarihli Bakanlar Kurulu kararına dikkat çeken Fırat, idam edilen Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının mezar yerlerinin 89 yıldır ailelerinden ve Dersim halkından saklandığını belirtti.
Dersim Katliamı’yla yüzleşilmesinin devam eden Barış ve Demokratik Toplum Süreci açısından da önem taşıdığını vurgulayan Fırat, “Hakikatlerin ortaya çıkarılması, adaletin sağlanması ve acıların paylaşılması demokratik bir cumhuriyetin gereğidir. Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nde ortak ve eşit bir yaşam ancak böyle inşa edilebilir” ifadelerini kullandı.
FIRAT’TAN CUMHURBAŞKANI YARDIMCISI YILMAZ’A 10 SORU
DEM Parti İstanbul Milletvekili Celal Fırat, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yanıtlaması istemiyle şu soruları yöneltti:
1. Seyit Rıza, oğlu ve yoldaşlarının mezar yerleri nerededir? Mezar yerleri neden gizlenmektedir?
2. 1937/38/39 tarihlerinde Dersim’de kaç yurttaşımız öldürülmüştür? Öldürülenlerin ve kayıpların isim listeleri neden açıklanmamaktadır?
3. Dersim Katliamı’nda öldürülenlerin toplu mezar yerleri nerelerdedir?
4. 1937/38/39 tarihlerinde Dersim’den kaç yurttaşımız hangi illere sürgün edilmiştir? Bunların ne kadarına geri dönüş imkânı sağlanmıştır?
5. Dersim’de isyan ettiği iddiasıyla tutuklanan 58 kişiden 7’si idam edilmiş, diğer 51 kişinin akıbeti nedir?
6. Dersim Katliamı mağdurlarının zararları tazmin edilecek midir?
7. Kamuoyunda ‘Dersim’in kayıp kızları’ olarak bilinen çocukların memur ve subaylara verilmesi ile ilgili kayıtlar neden açıklanmamaktadır?
8. Dersim Katliamı’na ilişkin mahkeme kayıtları ve arşivler kamuoyuna neden açıklanmamaktadır?
9. Dersim Katliamı yıllarında el konulan tarihsel, kültürel varlıklara ilişkin bir kayıt tutulmuş mudur? Bunlar varislerine iade edilecek midir?
10. Dersim’de 1937/38/39 yıllarında yaşanan bu katliamın bütün gerçekliği ile ortaya çıkarılması için kapsamlı bir çalışmanız olacak mıdır?
HABER MERKEZİ
Yoruma kapalı.