PİRHA- Agos yazarı Pakrat Estukyan, Cumhuriyet’in demokratik dönüşümü için geçmişle yüzleşmenin ve dışlanan kimliklerin görünür olmasının şart olduğunu belirterek, “Artık çocuğumuza ‘Ermeni olduğunu söyle, korkma’ diyebileceğimiz bir noktaya geliyoruz” dedi.
“İkinci Yüzyılda Cumhuriyetin Demokratik Dönüşümü Konferansı”nda PİRHA’ya konuşan Agos yazarı Pakrat Estukyan, gayrimüslimlerin ve ötekileştirilen halkların Cumhuriyet tarihi boyunca dışarıda bırakılma deneyimine dikkat çekti. Estukyan, demokratik bir gelecek için görünürlük, yüzleşme ve ilkesel siyasi tutumun önemine vurgu yaptı.
“YERLİ VE MİLLİ OLMAK TEK BİR KİMLİĞE İNDİRGENEMEZ”
Konferanstaki oturum başlığının “Geleceğin İnşasında Geçmişin Düşündürdükleri” olduğunu hatırlatan Estukyan, Cumhuriyet’in yüz yıllık geçmişinde gayrimüslimlerin ve azınlıkların dışlanmasının bugünkü toplumsal yapıya etkisini değerlendirdi.
Yüz yıl önce benimsenen politikaların özellikle ilk elli yıl boyunca çok etkili olduğunu belirten Estukyan, buna rağmen bugün Türkiye’de önemli bir farkındalığın geliştiğini söyledi.
Estukyan, “Bugün artık Türkiye’de birçok insan benim de, Dimitro’nun da, Gia’nın da herkes kadar yerli ve milli olduğunun farkında. Yerli ve milli olmanın sadece Türk etnik kimliğinden gelmek ve Sünni mezhebine mensup olmak anlamına gelmediğini idrak edenlerin sayısında büyük bir artış var. Bu artışa güvenerek gelecek için iyimser bakıyorum” dedi.
“DİKTATÖRLÜKLER BİRİLERİNİN EKONOMİK ÇIKARINA HİZMET EDER”
Geçmişin yaralarıyla ve resmi tarihin dışladığı hafızalarla yüzleşmeden demokratik bir gelecek inşa edilip edilemeyeceğine ilişkin konuşan Estukyan, demokrasinin geniş toplum kesimlerinin çıkarına olduğunu vurguladı.
Estukyan, “Diktatörlükler birilerinin ekonomik çıkarına hizmet eder. Bizim amacımız, demokrasinin daha geniş kitlelerin çıkarına hizmet ettiğini anlatabilmek olmalı. Baskı rejimlerinden, diktatörlüklerden servetini artıranlar aynı zamanda devletin sahipliğini de üstlendiler. Oysa sadece Türkiye’de değil, küresel ölçekte ‘biz yüzde doksan dokuzuz’ diyen bir anlayış var. O yüzde doksan dokuzun çıkarı demokrasidir, diktatörlük değildir. O yüzden ümitliyim” ifadelerini kullandı.
“TEMEL ŞART GÖRÜNÜRLÜK VE TANIŞMADIR”
Ötekileştirilen halkların Cumhuriyet içinde kendilerini ait ve eşit hissedebilmesinin ilk şartının görünürlük olduğunu belirten Estukyan, bugüne kadar bu görünürlüğün bilinçli biçimde engellendiğini söyledi.
Estukyan, “Temel şart görünürlüktür, bilinirliktir, somut olarak tanışmadır. Bugüne kadar özenle bundan kaçınıldı. Dışlanan gruplar kendilerini de kapattılar. Alevi anne babalar çocuklarına ‘Okulda Alevi olduğunu söyleme’ dediler. Oysa söyleselerdi, sıra arkadaşları bunu gizli bir gerçeklik olarak değil, hayatın doğal bir parçası olarak idrak ederdi” dedi.
Kimliklerin saklanmasının toplumsal yüzleşmeyi geciktirdiğini ifade eden Estukyan, şöyle devam etti:
“Çocukların birbirlerine bakışında evden getirdikleri ön yargılar etkili olabilir ama bir yandan da kendi pratikleri vardır. Sınıfın en başarılı çocuğu Alevi olabilir, en haşarısı, en uyumlusu, en uyumsuzu farklı kimliklerden olabilir. Bunlar kimlikleriyle ortada olsaydı, insanların o kimliklerle yüzleşmesi çok daha gerçek olurdu. Şimdi artık saklanmama zamanı. Gitgide oraya geliyoruz. Artık çocuğumuz okula giderken ‘Kızım, sen Ermeni olduğunu herkese söyle, korkma bundan’ diyebileceğiz.”
“DEMOKRASİ İÇİN İLKESEL TUTUM ŞART”
Cumhuriyet’in demokratik dönüşümünün bir günden diğerine gerçekleşmeyeceğini belirten Estukyan, bunun için ısrarlı ve inatçı bir mücadele gerektiğini söyledi.
Estukyan, “Demokrasiyi bir günden öbürüne sihirli bir değnekle sağlayamayacağımıza göre ısrarlı, inatçı bir çalışma ve çaba gerekiyor. İlkesel bir tutum alış gerekiyor. Günlük politik manevralara kurban edilemeyecek bir tutumdan bahsediyorum. ‘Bunu şimdi görmezden gelelim, konuşursak tepki alırız’ gibi sapmalara düşmeden, dosdoğru ‘Bizim tutumumuz budur’ diyebilecek bir siyasi tavır alış gerekiyor” diye konuştu.
PİRHA/İSTANBUL
Yoruma kapalı.