PİRHA- Samer Saha Araştırmaları Merkezi’nin ‘Çerçeve Yasa’ya ilişkin yaptığı ankette, katılımcıların yüzde 77.7’si yasayı desteklediğini, yüzde 4.7’si desteklemediğini belirtti.
Samer Saha Araştırmaları Merkezi (SAMER), “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” başlığıyla yasalaşan ‘Çerçeve Yasa’ya ilişkin, 8–20 Ağustos 2026 tarihleri arasında, Diyarbakır, İstanbul, Van, Mardin, Ankara, İzmir, Batman, Adıyaman, Urfa, Antep, Ağrı, Adana, Balıkesir, Malatya, Muş, Şırnak, Mersin, Hakkari, Bingöl, Bursa, Tekirdağ’da yaşayan bin 166 kişi ile saha araştırması yürüttü.
DESTEK BÜYÜK
Çevrim içi ortamda yapılan araştırma ile kamuoyunun söz konusu düzenlemeye ilişkin bilgi düzeyini, destek ve eleştiri noktalarını, beklentilerini ve kaygılarını ortaya koymayı amaçlandığını açıklayan SAMER, araştırma bulgularında, katılımcıların büyük çoğunluğunun Çerçeve Yasa hakkında bilgi sahibi olduğunu ve düzenlemeyi genel olarak desteklediğini gösterdiğini aktardı.
KAYGILAR VAR!
Araştırmada katılımcılar yasanın tek başına kalıcı barışı sağlamaya yeterli olmadığını düşündüğünü, uygulama sürecine, devam yasalarının çıkarılmasına ve sürecin güvenilir biçimde yürütülmesine ilişkin önemli kaygıları taşıdığını kaydetti.
Araştırma grubuna yöneltilen “Çerçeve Yasa Hakkında Ne Ölçüde Bilgi Sahibisiniz?” sorusuna katılımcıların; yüzde 21.8’i “Çok Bilgi Sahibiyim”, yüzde 54.2’si “Bilgi Sahibiyim”, yüzde 18.7’si “Az Bilgi Sahibiyim”, yüzde 2.9’u “Sadece Adını Duydum”, yüzde 2.4’ü “Hiç Bilgim Yok” yanıtlarını verdi. “Bu Konuda Edindiğiniz Bilgilerin En Önemli Kaynağı Hangisidir?” sorusuna katılımcıların; yüzde 28.2’si “Siyasi Partiler/Siyasetçiler”, yüzde 27.6’sı “İnternet Haber Siteleri”, yüzde 25.3’ü “Sosyal Medya”, yüzde 7.6’sı “Televizyon Haberleri”, yüzde 6.6’sı “Yakın Çevrem”, yüzde 3.2’si “Kişisel Araştırmalarım”, yüzde 1.5’i “Gazete” yanıtlarını verdi.
ÇERÇEVE YASAYA DESTEK YÜZDE 77
Araştırma grubuna yöneltilen “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Başlıklı Çerçeve Yasayı Genel Olarak Destekliyor Musunuz?” sorusuna katılımcıların; görüşmecilerin toplamda yüzde 77.7’si “Düzenlemeyi Desteklediğini”, yüzde 4.7’si “Desteklemediğini” belirtmiştir. Katılımcıların yüzde 17.6’sı ise “Ne Destekliyorum Ne Karşıyım” yanıtını verdi.
Çerçeve Yasa’ya verilen toplam destek YSP/HDP seçmenlerinde yüzde 90.3, CHP seçmenlerinde yüzde 64.1 ve AKP seçmenlerinde yüzde 58.4 olarak görüldü.
“KALICI BARIŞ İÇİN YETERSİZ”
Araştırma grubuna yöneltilen “Sizce Bu Düzenleme Sürecin İlerlemesini Nasıl Etkiler?” sorusuna katılımcıların toplamda yüzde 71.2’si düzenlemenin süreci “Olumlu” etkileyeceğini, toplamda yüzde 4.8’i “Olumsuz” etkileyeceğini belirtti. Katılımcıların yüzde 24.1’i ise “Kararsız” olduğunu ifade etti. Araştırma grubuna yöneltilen “Sizce Bu Düzenleme Türkiye’de Kalıcı Bir Barışı Sağlamak İçin Yeterli Mi?” sorusuna katılımcıların toplam yüzde 78.7’si “Yetersiz”, yüzde 14.4’ü “Kararsızım”, toplam yüzde 6.9’u “Yeterli” yanıtlarını verdi. Bu sorunun seçmen karşılaştırmasına bakıldığında, düzenlemeyi kalıcı barışın sağlanması açısından yetersiz bulanların oranı CHP seçmenlerinde yüzde 91.4, YSP/HDP seçmenlerinde yüzde 89.6, diğer parti seçmenlerinde (SOL Parti, TKP ve TİP) yüzde 80 ve oy kullanmayan katılımcılarda yüzde 63.1 oranlarında görüldü. AKP seçmenlerinde “Yetersiz” bulanların ve “Kararsızların” oranı yüzde 37.5’er olurken yüzde 25’i düzenlemeyi yeterli bulmadı.
Araştırma grubuna yöneltilen “Meclis’te Oylanan Çerçeve Yasa Teklifinin Uygulama Sorunları Yaşayacağını Düşünüyor Musunuz?” sorusuna katılımcıların; yüzde 47.1’i “Evet”, yüzde 11.7’si “Hayır”, yüzde 33.1’i “Kısmen”, yüzde 8.1’i “Fikrim Yok” yanıtlarını verdi. Bu sorunun Seçmen karşılaştırmasına bakıldığında, yasa teklifinin tamamen veya kısmen uygulama sorunları yaşayacağını düşünenlerin oranı CHP seçmenlerinde yüzde 89.8, YSP/HDP seçmenlerinde yüzde 85.4, diğer parti seçmenlerinde (SOL Parti, TKP ve TİP) yüzde 80 ve AKP seçmenlerinde yüzde 71.6 oranlarında görüldü. “Meclis’te Oylanan Çerçeve Yasa Teklifinin Uygulama Sorunları Yaşayacağını Düşünen” araştırma grubuna yöneltilen “En Çok Hangi Konuda Sıkıntı/Sorun Yaşanacağını Düşünüyorsunuz?” sorusuna katılımcıların; yüzde 24.9’u “Fikrimi Belirtmek İstemiyorum”, yüzde 13.7’si “Yasanın Kapsayıcı ve Yeterli Olduğunu Düşünmediğim İçin”, yüzde 8.4’ü “Hükümetin Süreci Bozacağını Düşünüyorum”, yüzde 8.4’ü “Yasa Uygulayıcılarına Güvenmediğim İçin”, yüzde 6.4’ü “Toplumsal Barış Olmadığı İçin”, yüzde 5.5’i “MGK Teyit Tespit Sürecinde Keyfi Uygulamalar Olacağını Düşündüğüm İçin”, yüzde 4.5’i “Tarafların Sürece Samimi ve İstekli Yaklaştığını Düşünmüyorum”, yüzde 4.4’ü “Hukuki Çerçeve Tam Belirlenmediği İçin” yanıtlarını verdi.
DEVAM YASALAR HIZLICA YAPILMALI
Araştırma grubuna yöneltilen “Devam Yasaları Ne Zaman Çıkmalı?” sorusuna katılımcıların; yüzde 66.8’i “İlk Yasanın Uygulamaya Başlanmasından Sonraki En Kısa Zaman Diliminde”, yüzde 22.1’i “3-5 Ay İçinde”, yüzde 4.5’i “6-9 Ay İçinde”, yüzde 3.2’si “1 Yıl Sonra”, yüzde 3.4’ü “İleri Tarihlerde” yanıtlarını verdi. “Devam Yasalarının Çıkmayacağına Dönük Kaygınız Var Mı?” sorusuna katılımcıların; yüzde 52.6’sı “Evet”, yüzde 13’ü “Hayır”, yüzde 34.4’ü “Kısmen” yanıtlarını verdi. “Seçmen tercihlerine göre değerlendirildiğinde, devam yasalarının çıkarılmayacağı yönündeki kaygı en yüksek oranda diğer partilere (SOL Parti, TKP ve TİP) oy veren katılımcılarda (yüzde 80) görüldü. Bu kaygıyı taşıdığını açıkça belirtenlerin oranı CHP seçmenlerinde yüzde 68.4, YSP/HDP seçmenlerinde yüzde 55.4 ve oy kullanmayan katılımcılarda yüzde 52.6 oldu. YSP/HDP seçmenlerinin yüzde 37.60’ı kısmen kaygı duyduğunu bildirirken, AKP seçmenlerinde ise “Hayır (yüzde 45.8)” yanıtı öne çıktı. Yüzde 26.4’ü kaygısı olduğunu, yüzde 27.8’i ise kısmen kaygı duyduğunu belirtti. MHP seçmenlerinin tamamı “kısmen kaygı duyduğunu”, Zafer Partisi seçmenlerinin tamamı ise “kaygı duymadığını” ifade etti.
Araştırma grubuna yöneltilen “Bu Yasanın Kürt Meselesini Çözebileceğini Düşünüyor Musunuz?” sorusuna katılımcıların toplamda yüzde 11.1’i “yasanın Kürt meselesini Çözebileceğini”, toplamda yüzde 42.3’ü “Çözemeyeceğini” belirtti. Katılımcıların yüzde 46.5’i ise “yasanın Kürt meselesini kısmen çözebileceğini” ifade etti.
YENİ PARTİ!
Araştırma grubuna yöneltilen “İlgili Kanunun Yasalaşma Sürecinde Yeni Parti’nin Gösterdiği Tutumu Nasıl Değerlendiriyorsunuz?” sorusuna katılımcıların toplamda yüzde 25.1’i tutumu “Olumlu”, toplamda yüzde 46.1’i “Olumsuz” değerlendirdi. Katılımcıların yüzde 28.7’si ise “Kararsız” olduğunu belirtti.
“Araştırma grubuna yöneltilen Bu Yasanın Kabul Edilmesi Türkiye’nin Geleceği Açısından Sizce Genel Olarak Olumlu mu, Olumsuz mu Olur?” sorusuna katılımcıların toplamda yüzde 83.9’u yasanın kabul edilmesinin Türkiye’nin geleceğini Olumlu, toplamda yüzde 2.1’i ise “Olumsuz” etkileyeceğini belirtti. Katılımcıların yüzde 14’ü “Kararsız” olduğunu ifade etti.
“MECLİS VE ABDULLAH ÖCALAN ETKİLİ OLUR”
Araştırma grubuna yöneltilen ve birden fazla yanıt alınan “Sizce Bundan Sonraki Süreçte En Çok Hangi Kurum/Yapı Ya Da Kişiler Etkili Olmalı?” sorusuna katılımcıların; yüzde 69.8’i Meclis, yüzde 52.4’ü Sivil Toplum, yüzde 51’i Abdullah Öcalan, yüzde 39’u Siyasi Partiler, yüzde 18.4’ü Hükümet, yüzde 16.6’sı PKK, yüzde 4.5’i Milli Güvenlik Kurulu yanıtlarını verdi.
Araştırmada çerçeve yasanın kamuoyunda yüksek düzeyde destek gördüğü ve Türkiye’nin geleceği ile toplumsal barış açısından olumlu bir adım olarak değerlendirildiğine yer verilerek, şunlar dile getirildi:
“Katılımcıların büyük çoğunluğu, yasanın kalıcı barışın tesisi ve Kürt meselesinin çözümü açısından yetersiz kaldığını düşünmekte; uygulama sürecinde çeşitli hukuki ve siyasi sorunlar yaşanabileceğine inanmaktadır. Özellikle devam yasalarının zamanında çıkarılması, uygulamanın bağımsız mekanizmalar tarafından izlenmesi ve sürecin şeffaf biçimde yürütülmesi yönündeki güçlü talepler, kamuoyunun güven tesisini çözüm sürecinin en kritik unsurlarından biri olarak gördüğünü ortaya koymaktadır. Bulgular ayrıca, toplumun önemli bir bölümünün çözüm sürecinin yalnızca mevcut düzenleme ile sınırlı kalmaması gerektiğini düşündüğünü göstermektedir.
Anadilde eğitim hakkı, Kürt kimliğinin anayasal güvenceye kavuşturulması, yerel yönetimlerin güçlendirilmesi, Terörle Mücadele Kanunu ve Türk Ceza Kanunu’nda değişiklikler yapılması, düşünce ve örgütlenme özgürlüklerinin genişletilmesi, seçme ve seçilme hakkının güçlendirilmesi ile kayyım uygulamalarının kaldırılması gibi başlıklara verilen yüksek destek, kamuoyunun çözümün kapsamlı demokratikleşme adımlarıyla birlikte ele alınmasını beklediğini ortaya koymaktadır.
Sonuç olarak araştırma, Çerçeve Yasa’nın kamuoyu nezdinde önemli bir başlangıç zemini oluşturduğunu, ancak başarısının uygulanma biçimine, devam edecek yasal düzenlemelere ve taraflar arasında inşa edilecek güven ortamına bağlı olduğunu göstermektedir. Katılımcıların beklentileri, sürecin yalnızca güvenlik perspektifiyle değil, hukuki güvenceleri, demokratik reformları ve toplumsal uzlaşıyı esas alan bütüncül bir yaklaşımla sürdürülmesi gerektiğine işaret etmektedir. Bu yönüyle araştırma, kamuoyunun barış sürecine yönelik desteğinin güçlü olduğunu; ancak bu desteğin sürdürülebilir olmasının, kapsayıcı, şeffaf ve güven veren politikaların hayata geçirilmesine bağlı olduğunu ortaya koymaktadır.”
HABER MERKEZİ
Yoruma kapalı.