PİRHA- 5. Altınoluk Alevi Kültür ve Sanat Festivali’nde konuşan eğitimci-yazar Ali Rıza Orman, Hallac-ı Mansur’dan Seyyid Nesimi’ye uzanan “Enel Hak” düşüncesini anlatarak, hakikat uğruna bedel ödeyen düşünürlerin Alevi inanç ve düşünce geleneğindeki yerini değerlendirdi.
5. Altınoluk Alevi Kültür ve Sanat Festivali kapsamında eğitimci-yazar Ali Rıza Orman, “Mansur’dan Nesimi’ye Enel Hak Düşüncesi” başlıklı söyleşisiyle katılımcılarla buluştu.
Orman, konuşmasına, “Hakikat arayışının bedeli tarih boyunca ağır olmuştur” sözleriyle başladı. Seyyid Nesimi’nin yalnızca bir şair değil, düşüncesi uğruna yaşamını ortaya koyan büyük bir hakikat yolcusu olduğunu vurguladı.
“NESİMİ’NİN DÜŞÜNCESİ COĞRAFYALARI AŞTI”
Seyyid Nesimi’nin yaşamına ilişkin kesin bilgilerin sınırlı olduğuna dikkat çeken Orman, doğum yeri konusunda Bağdat, Diyarbakır, Mardin ve Nusaybin gibi farklı rivayetlerin bulunduğunu belirtti. Nesimi’nin düşüncesinin ise coğrafi sınırları aşarak Anadolu’dan Mezopotamya’ya kadar geniş bir etki alanı yarattığını ifade etti.
Konuşmasında Nesimi’nin düşünce dünyasının temelinde Hurufilik anlayışının bulunduğunu belirten Orman, onun insanı ilahi hakikatin tecellisi olarak gören bir bakış açısıyla hareket ettiğini söyledi.
Orman, bu anlayışın merkezinde yer alan “Enel Hak” düşüncesinin bireyin tanrılık iddiasını değil, hakikatte yok oluşu ve insanın ilahi özle bütünleşmesini ifade eden tasavvufi bir kavrayış olduğunu dile getirdi.
Ali Rıza Orman, tarih boyunca egemen güçlerin sorgulayan düşünürlerden rahatsız olduğunu belirterek, Hallac-ı Mansur, Şeyh Bedreddin, Pir Sultan Abdal ve Seyyid Nesimi’nin aynı hakikat çizgisinin temsilcileri olduğunu söyledi.
Düşüncelerinden vazgeçmeyen bu isimlerin ağır bedeller ödediğini ifade eden Orman, “Hakikati savunanlar tarih boyunca baskıyla karşılaştılar ancak onların fikirleri yaşamaya devam etti” değerlendirmesinde bulundu.
“İKİNCİ MANSUR” OLARAK ANILIYOR
Söyleşide Hallac-ı Mansur’un “Enel Hak” öğretisinin Seyyid Nesimi üzerinde derin etkiler bıraktığını anlatan Orman, Nesimi’nin de tıpkı Mansur gibi hakikat uğruna geri adım atmadığını ve bu nedenle Alevi inanç ve düşünce geleneğinde önemli bir yere sahip olduğunu belirtti.
Orman, akademik çalışmalarda Nesimi’nin “İkinci Mansur” olarak anıldığını, şiirlerinde de “Enel Hak” düşüncesini açık biçimde savunduğunu ifade etti.
ALEVİ FELSEFESİNDE İNSAN VE HAKİKAT
Festival katılımcılarının ilgiyle takip ettiği söyleşinin sonunda Orman, Alevi felsefesinin temelinde insanı merkeze alan, sorgulamayı esas alan ve hakikati aramaktan vazgeçmeyen bir anlayış bulunduğunu vurguladı.
Seyyid Nesimi’nin aradan geçen yüzyıllara rağmen düşünceleriyle güncelliğini koruduğunu belirten Orman, hakikat arayışının bugün de Alevi düşüncesinin temel değerlerinden biri olmayı sürdürdüğünü söyledi.
Orman’ın söyleşisinin ardından sanatçı Hüseyin Albayrak sahne aldı.
PİRHA/ALTINOLUK
Yoruma kapalı.