PİRHA -İnsan Hakları Derneği (İHD), TBMM’ye sunulan “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”ne ilişkin yedi başlıkta değişiklik önerisi sundu. İHD, suç ayrımlarının kaldırılmasını, siyasi yasakların uygulanmamasını, İzleme Komisyonu’na sivil toplumun dahil edilmesini ve Barış Akademisyenleri ile KHK’lilerin de yasa kapsamına alınmasını istedi.
İnsan Hakları Derneği (İHD), kamuoyunda “çerçeve yasa” olarak bilinen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifine ilişkin değerlendirme ve değişiklik önerilerini kamuoyuyla paylaştı. İHD, teklifin Kürt meselesinin demokratik ve barışçıl yöntemlerle çözümü açısından önemli bir başlangıç olduğunu belirtirken, yasanın toplumsal barışı güçlendirebilmesi için insan hakları temelinde kapsamlı değişiklikler yapılması gerektiğini vurguladı.
İLK ADIM OLARAK DEĞERLENDİRİLDİ
İHD açıklamasında, Kürt meselesinin demokratik yollarla çözümüne yönelik müzakere sürecini dikkatle izlediklerini belirterek, kalıcı toplumsal barışa hizmet edecek her gelişmeyi önemsediklerini ifade etti.
TBMM’ye sunulan kanun teklifinin, Kürt meselesinin şiddet dışı yöntemlerle çözümüne yönelik önemli bir ilk adım olduğu belirtilen açıklamada, sürecin başarıya ulaşabilmesi için evrensel insan hakları standartlarını esas alan kapsamlı bir demokratikleşme programına ihtiyaç bulunduğu kaydedildi.
YASA TASARISI İÇİN YEDİ AYRI DEĞİŞİKLİK ÖNERİSİ
İHD, yasa teklifinde sürecin ruhuyla bağdaşmadığını ve uygulamada sorun yaratabileceğini düşündüğü düzenlemelere ilişkin görüşlerini yedi başlık altında sıraladı.
İlk öneride, kanunun 1. maddesinde öngörülen Milli Güvenlik Kurulu tespitinin gecikmeden yapılabilmesi için en fazla bir aylık süre sınırı getirilmesi istendi. Bunun sürecin daha hızlı ilerlemesine katkı sağlayacağı ifade edildi.
SUÇ AYRIMLARININ KALDIRILMASI İSTENDİ
Dernek, teklifin 3. ve 6. maddelerinde örgüt mensupları arasında suç türü ve suç tarihi esas alınarak yapılan ayrımların beklentileri karşılamadığını belirtti.
İHD, yasanın Kürt meselesi nedeniyle ortaya çıkan tüm yargılama ve mahkumiyetleri kapsayacak şekilde düzenlenmesinin silahsızlanma ve toplumsal barış sürecini hızlandıracağını kaydetti.
KASTEN ÖLDÜRME DÜZENLEMESİNE İTİRAZ
Açıklamada, yasa kapsamı dışında bırakılan “kasten öldürme” suçuna ilişkin düzenlemenin de uygulamada ciddi sorunlara yol açabileceği belirtililer şunlar ifade edildi:
“Tasarının 2.maddesi gereğince kapsamı dışında tutulan “kasten öldürme suçu failleri” sadece kategorik bir ayrım yapılması nedeniyle değil, aynı zamanda yargı içtihatlarındaki uygulama nedeniyle de sorunlu bir tasniftir. Zira uygulamada silah kullanmadan da bu suçun faili ve hükümlüsü olunabileceği gibi öldürmeye teşebbüs durumunda da TCK 302.md gereğince hüküm kurulmaktadır. Suç tipi açısından yapılan bu ayrım yasada korunacaksa en azından uygulamada bir krize yol açmaması bakımından yasadaki bu muğlaklık, ölümle sonuçlanmayan öldürmeye teşebbüs şeklinde düzenlenerek giderilmelidir.”
SİYASİ YASAKLARIN KALDIRILMASI ÇAĞRISI
İHD, tasarının 3, 6 ve 7. maddelerinde yer alan yargılamaların ertelenmesi ve iki ile üç yıllık siyasi yasak hükümlerini de eleştirdi.
Açıklamada, silahlı mücadele yerine demokratik siyasetin teşvik edilmesinin amaçlandığı bir süreçte siyasi faaliyetlerin kısıtlanmasının kabul edilemeyeceği belirtilerek, bu düzenlemelerin demokratik katılımı engellediği ifade edildi.
İZLEME KOMİSYONU’NDA SİVİL TOPLUM VURGUSU
TBMM bünyesinde kurulması öngörülen İzleme Komisyonu’nun yalnızca siyasi partilerden oluşmaması gerektiğini belirten İHD, sivil toplum temsilcileri ile çatışma çözümü konusunda uzman isimlerin de komisyona dahil edilmesini önerdi.
Dernek, bunun barış sürecine yönelik toplumsal güveni güçlendireceğini ifade etti.
CEZAEVİNDEKİLER VE YURT DIŞINDAKİLER İÇİN RESEN İŞLEM ÖNERİSİ
“Yasadan yararlanmak için başvuru koşulu silahlı militanlar açısından makul bir düzenleme olmakla birlikte, yurtdışında bulunanlar ve özellikle hapishanede tutulanlar için hiçbir makul gerekçesi bulunmamaktadır. Bu bakımdan yurtdışında olanlar ve hapishanede bulunanlar için adli ve idari işlemlerin başvuru beklenmeksizin resen yapılmasını önermekteyiz”
BARIŞ AKADEMİSYENLERİ VE KHK’LİLER DE KAPSAMA ALINMALI
Dernek, düşünceleri nedeniyle görevlerinden uzaklaştırılan Barış Akademisyenleri ile “irtibat ve iltisak” gerekçesiyle kamudan ihraç edilen kamu çalışanlarının yasa kapsamı dışında bırakılmasını da eleştirerek şunları kaydetti:
“Fikirleri nedeniyle görevlerine son verilen Barış Akademisyenleri ve irtibat ve iltisak nedeniyle kamudan ihraç edilen kamu personelinin yasa kapsamının dışında tutulmuş olması, adalet duygusunu derinden sarsan bir yaklaşımdır. Barış Akademisyenleri ve kamudan ihraç edilen kamu personeli yasanın kapsamına alınmalıdır.”
TBMM’YE DÜZELTME ÇAĞRISI
İHD, açıklamasında TBMM Adalet Komisyonu ve Genel Kurulu’na çağrıda bulunarak, önerilerinin yasa görüşmeleri sırasında dikkate alınmasını istedi.
Açıklamada, 2024 Ekim ayında başlayan sürecin kalıcı toplumsal barışla sonuçlanabilmesi için kanun teklifinin insan hakları perspektifiyle yeniden düzenlenmesi gerektiği vurgulanırken, İHD’nin barış sürecine katkı sunmaya devam edeceği ifade edildi.
TBMM Başkanlığı’na dün sunulan 12 maddelik Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, Kürt meselesinin çözüm sürecine ilişkin yasal çerçevenin oluşturulmasını hedefliyor. Teklifin önümüzdeki günlerde TBMM Adalet Komisyonu’nda ele alınması bekleniyor.
HABER MERKEZİ
Yoruma kapalı.