PİRHA- Malatya’nın Doğanşehir ilçesine bağlı Şawukan(Yuvalı) köylüleri tarafından yapımına başladıkları cemevi inşaatı Elazığ Orman Müdürlüğü ekiplerince yıkıldı. Yıkıma tepki gösteren köylüler, yapımına başlanan cemevi temelinin, “orman arazisi” gerekçesiyle kaldırılmasının; yalnızca bir yapının değil, bir inancın, hafızanın ve toplumsal rızalığın hedef alınması olduğunu belirttiler.

Malatya’nın Doğanşehir ilçesine bağlı Şawukan(Yuvalı) köyünde, köylülerce yapımına imece usulü olarak başlanan Cemevi inşaatı, ‘orman arazisi’ gerekçesiyle Malatya Orman Müdürlüğü ekiplerince yıkıldı.

Şawukan (Yuvalı) köyünde, köylülerin kendi inanç ve itikatlarını yaşatmak, Hakk’a Uğurlama Erkanı yürütmek ve taziyelerini vermek için yapımına başladıkları cemevi inşaatı, Elazığ Orman Müdürlüğü ekiplerince yıkıldı. Köylüler ve Demokratik Alevi Dernekleri yöneticileri yaşananları PİRHA’ya anlattı.

Şawukan köylüleri, Cemevi inşaatlarının CİMER’e yapılan şikayet sonucu yıkıldığını söyleyerek; kendi inanç ve yollarını devam ettirmek, cenaze erkanlarını yürütmek, taziyelerini vermek, lokmalarını paylaşmak amacıyla inşa etmek istedikleri cemevinin yıkılmasına çok sert tepki gösterdiler.

Köylüler, kendi emekleriyle inşa etmek istedikleri Cemevi’nin yıkılmasının inançlarına yönelik açık bir saldırı olduğunu belirtti. Demokratik Alevi Dernekleri(DAD) yöneticileri ise, “Yapımına başlanan cemevi temelinin, “orman arazisi” gerekçesiyle kaldırılmasının; yalnızca bir yapının değil, bir inancın, hafızanın ve toplumsal rızalığın hedef alınması” olduğunu belirttiler.

“KENDİ İNANÇ VE İTİKATIMIZA GÖRE İBADET ETMEK İSTİYORUZ”

Şawukan Köyü muhtarı Hasan Taşçı, köyde bulunan eski bir mezarlık alanına Cemevi yapmak için harekete geçtiklerini ve köylülerin kendi aralarında para toplayarak inşaata başladıklarını, ancak Cemevi’nin yıkıldığını şu sözlerle anlattı:

“Şawukan köy halkı olarak burada vasfını kaybetmiş olan, 60 sene önce mezarlık alanı olarak kullanılmış bir köy arazisine cemevi yapmaya karar verdik. Köylüce kendi aramızda para toplayarak, cemevinin inşaatının temelini attık. Temeli attığımız yerin orman vasfını kaybettiğine dair raporlarını dahi çıkardım. Ancak birileri cemevi inşaatını CİMER’e şikâyet etmiş. Onun üzerine gelip cemevi inşaatımızı yıktılar.”

Cemevi’nin yıkılmasına tepki gösteren Taşçı, şunları kaydetti:

“Soruyorum, acaba bu bir cami inşaatı olsaydı yıkarlar mıydı? Malatya Çevre Şehircilik Müdürlüğü’ne gittim, oradan Malatya Büyükşehir Belediyesi’ne yönlendirildim. Eski mezarlık alanını 49 yıllığına kiralamak için başvuru yaptım, ama bir yıldır sonuç alamadım. Biri topu Orman Bakanlığı’na atıyor, biri İl Orman Müdürlüğü’ne, biri Milli Emlak’a” diyerek sürecin devlet kurumlarınca sürüncemede bırakıldığını anlattı.

Doğanşehir Kaymakamlığı’ndan gelen ekiplerce alanın Cemevi için uygun görüldüğünü belirten muhtar, buna rağmen sürecin engellendiğini belirterek, “Çevre Şehircilik Müdürlüğü, İlçe Sağlık Müdürlüğü, İlçe Tarım Müdürlüğü ve Müftülükten ekipler geldi. Buranın Cemevi için uygun olduğunu gördüler. Onlar da uygun gördükten sonra biz temelimizi atmaya başladık. Ama daha sonrasında CİMER’e yapılan bir şikâyet sonrası Elazığ Orman Müdürlüğü’nden gelen ekiplerce Cemevi inşaatımız yıkıldı.”

Yuvalı köyünün 170 hane ve yaklaşık bin kişilik nüfusu olduğunu söyleyen Taşçı, Cemevi’ne duyulan ihtiyacı şu sözlerle dile getirdi: “Kendi kültürümüze göre ibadet etmek istiyoruz. Bize artık bir Cemevi şart. Hem bir ibadethane olarak hem de köyün toplumsal ihtiyaçları için böyle bir mekan Şawukan köyü için şart.”

“HERKES KENDİ İNANÇ VE İTİKATINI ÖZGÜRCE YAŞAYABİLMELİ”

Demokratik Alevi Dernekleri(DAD) Malatya Şube Eş Başkanı Onur Özkul da, şu açıklamalarda bulundu:

“Şawukan köyündeyiz. Burada köylülerce yapılmaya çalışılan cemevine devletin eliyle yıkım kararı verilmiş. Burası Alevilerin ibadet alanı olarak inşa edilen bir yer. Bu köyün bir cemevine ihtiyacı var. Tarihten bu yana Alevilerin sürekli ötekileştirildiği bir coğrafyadayız. Bu durum Malatya’da çok daha yoğun şekilde yaşandı. Burası, kendi ritüel ve inançlarını bir türlü gerçekleştiremeyen bir köy. Burayı inanç alanını yaparak hem kendi ritüellerini hem de ibadetlerini yerine getirebileceklerdi. Ama devlet buna izin vermeyerek, cemevi inşaatını yıkmıştır.”

Özkul, köylülerin yanında olduklarını vurgulayarak, “Biz de tepki göstermek ve köydeki insanlara yalnız olmadıklarını hissettirmek için buraya geldik. Onların yanında olduğumuzu belirtmek istiyoruz” diyen Özkul, bölgedeki Alevilerin, inanç ve ibadet haklarının engellendiğini ifade ederek Cemevlerinin yıkım kararına karşı dayanışma çağrısında bulundu.

“DEVLET ALEVİLİĞİ TANIMLAMAMALI, TANIMALIDIR”

Demokratik Alevi Dernekleri(DAD) Genel Merkez Yöneticisi Gökhan İmer ise, Şawukan köylülerinin kendi imkan ve emekleriyle inşa etmeye başladığı Cemevi inşaatının yıkılmasını şu sözlerle eleştirdi:

“Aldığımız haberden sonra Şawukan köylülerinin yanına gelerek, onlarla dayanışma içerisinde olacağımızın sözünü veriyoruz. Burada halkımız kendi imkânlarıyla inançlarını, itikatlarını ve kültürlerini yaşatabilecekleri bir Cemevi inşa etmek istediler. Ama görüyoruz ki, bu Cemevi inşaatı devlet güçleri tarafından kepçelerle, dozerlerle yıkılıyor. Tamamı Alevi olan Şawukan köyünün kendi inanç ve yolunu sürdürme talebi Cumhurbaşkanlığı tarafından engelleniyor.”

İmer, Alevilerin tarih boyunca inkar ve katliamlarla karşı karşıya olduğunu belirterek, “Son yüzyılımızda bile bu coğrafyada Aleviler ve Alevilik bir inanç olarak kabul edilmedi. Aleviler onlarca kez katliamlarla yüz yüze kaldığını” belirtti ve sözlerini şöyle sürdürdü: “Eğer bu devlet Alevileri tanımak istiyorsa, Alevileri anayasa ve yasalarda kendisi tanımlamamalı, diğer inançlarla eşit statüde görmeli ve resmen tanımalıdır. Cemevlerimizi ibadethane olarak kabul etmelidir” dedi.

“Kendi inancımızı yaşatmak istiyoruz ve bu yönlü mücadele vermeye devam edeceğiz. Şawukan köyündeki halkımızla birlikte bu mücadeleyi sürdüreceğiz. Bu Cemevini inşa edene kadar bu mücadelemiz sürecektir. Halkımız ve Alevi kurumları bu konuda çok duyarlı olması gerektiğini” belirten Gökhan İmer, Alevi kurumlarını ve kamuoyunu dayanışmaya çağırarak, Şawukan köyündeki Cemevi tamamlanana kadar mücadelenin süreceğini vurguladı.

Cem EKİNCİ/MALATYA