Alevi Haber Ajansi

20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü: Çocukların hakları var, güvenceleri yok!

PİRHA- Bugün 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü. Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin kabul edilmesinin üzerinden 37 yıl geçmesine rağmen dünyanın dört bir yanında milyonlarca çocuk savaş, yoksulluk, açlık, şiddet, istismar ve emek sömürüsüyle karşı karşıya. Türkiye’de ise derinleşen ekonomik kriz, çocuk işçiliği, eğitim hakkına erişimde yaşanan eşitsizlikler ve cezasızlık politikalarına ilişkin eleştiriler çocuk hakları gündemindeki yerini koruyor.

Çocukların yaşam, eğitim, sağlık, barınma, korunma ve oyun oynama haklarını güvence altına almak amacıyla hazırlanan Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu tarafından 20 Kasım 1989’da kabul edildi. Türkiye’nin 1990 yılında imzaladığı sözleşme, 1995 yılında yürürlüğe girdi.

Sözleşme, ayrım gözetmeksizin bütün çocukların eşit haklara sahip olduğunu kabul ederken taraf devletlere çocukların üstün yararını gözetme ve haklarını koruma yükümlülüğü getiriyor.

Ancak aradan geçen 37 yıla rağmen çocukların en temel hakları ihlal edilmeye devam ediyor.

TÜRKİYE’DE HER DÖRT ÇOCUKTAN BİRİ İŞGÜCÜNDE

Türkiye’de çocuk işçiliği, çocuk hakları ihlallerinin en ağır biçimlerinden biri olmaya devam ediyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı verilerine göre 15-17 yaş grubundaki çocukların işgücüne katılma oranı yüzde 25,5’e ulaştı.

Yoksulluk nedeniyle eğitimden uzaklaşan çocuklar; tarımda, sanayide, inşaatlarda ve atölyelerde çalışmak zorunda kalıyor. Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında çocukların çalışma hayatına dahil edilmesi de çocuk hakları ve emek örgütlerinin tepkisine neden oluyor.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi’nin verilerine göre 2026 yılının ilk 10 ayında en az 74 çocuk işçi, iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi.

ÇOCUK YOKSULLUĞU DERİN BİR SORUN OLMAYA DEVAM EDİYOR

TÜİK’in 2025 yılı verilerine göre Türkiye’de çocukların yüzde 36,8’i yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında bulunuyor.

Sağlıklı beslenme, barınma ve eğitim olanaklarına erişimde yaşanan eşitsizlikler, çocukların fiziksel ve zihinsel gelişimini olumsuz etkiliyor.

Okullarda ücretsiz ve sağlıklı bir öğün yemek verilmesi, temiz içme suyuna erişimin sağlanması ve eğitimin kamusal, parasız, laik ve bilimsel olması yönündeki talepler güncelliğini koruyor.

BİNLERCE KIZ ÇOCUĞU ERKEN YAŞTA EVLENDİRİLİYOR

Çocukların karşı karşıya kaldığı bir diğer önemli sorun ise erken yaşta evlilikler. TÜİK verilerine göre 2025 yılında 16-17 yaş grubundaki 8 bin 68 kız çocuğu ve 574 oğlan çocuğu resmi olarak evlendirildi.

Resmi kayıtlara yansımayan evlilikler ise bu verilere dahil değil. Erken yaşta evlilikler, özellikle kız çocuklarının eğitimden kopmasına, sosyal yaşamdan uzaklaşmasına ve şiddet karşısında daha savunmasız hale gelmesine neden oluyor.

SAVAŞLARIN BEDELİNİ ÇOCUKLAR ÖDÜYOR

Gazze’den Sudan’a, Ukrayna’dan dünyanın farklı coğrafyalarına kadar savaş ve çatışma bölgelerinde çocuklar yaşam hakları başta olmak üzere en temel haklarından mahrum bırakılıyor.

Çocuklar savaşlarda yaşamlarını yitiriyor, ailelerini kaybediyor, yerlerinden ediliyor; açlık, salgın hastalıklar ve eğitimden mahrum kalma tehlikesiyle karşı karşıya bırakılıyor.

Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), savaşların, iklim krizinin, açlığın ve zorunlu göçün çocukların yaşamlarını tehdit ettiğine dikkat çekiyor.

ÇOCUKLARIN SESİNE KULAK VERİLMELİ

UNICEF, 2026 Dünya Çocuk Hakları Günü’nün temasını “Benim günüm, benim haklarım, benim geleceğim” olarak belirledi. Çocukların kendilerini ilgilendiren kararlara katılma ve görüşlerini özgürce ifade etme haklarına dikkat çeken UNICEF, dünya liderlerini çocukların haklarını güvence altına almaya çağırdı.

20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü’nde çocuk hakları mücadelesinin temelinde; çocukların çalışmak zorunda bırakılmadığı, şiddete ve istismara uğramadığı, kimliği, dili ve inancı nedeniyle ayrımcılığa maruz kalmadığı, eşit, özgür ve barış içinde yaşayabildiği bir dünya talebi bulunuyor.

Çocuk haklarının yalnızca uluslararası sözleşmelerde yer alması değil, yaşamın her alanında güvence altına alınması gerekiyor.

HABER MERKEZİ

Bunları da beğenebilirsin

Yoruma kapalı.