PİRHA- Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi Meclis Genel Kurulu’nda kabul edildi. Anlaşma, taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılmasını öngörüyor.
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak savunma ve güvenlik mekanizması oluşturulmasını amaçlayan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edildi.
Oylamada AKP, MHP ve CHP’nin yanı sıra Yeni Yol Grubu’ndan bir milletvekili “evet” oyu verdi. DEM Parti, TİP, EMEP, YENİ Parti ve Saadet Partisi ise “ret” oyu kullandı.
BİR ÜLKEYE SALDIRI TÜM TARAFLARA YAPILMIŞ SAYILACAK
Ağustos ayında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalanan anlaşma, 16 maddeden oluşuyor.
Anlaşmaya göre taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı, tüm taraflara yönelik saldırı olarak kabul edilecek. Diğer taraflar, saldırıya uğrayan ülkeye karşılıklı yardım imkanlarının tamamını kullanarak derhal destek sağlayacak.
Yetkililer, anlaşmanın savunma amaçlı olduğunu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığını belirtiyor. Tarafların, Birleşmiş Milletler (BM) Şartı’nın 51. maddesinde düzenlenen meşru müdafaa hakkı çerçevesinde, saldırıya uğrayan ülkeye askeri imkan ve kabiliyetler dahil destek sunması öngörülüyor.
ORTAK KOMİTE KURULACAK
Anlaşma; savunma, güvenlik, istihbarat, lojistik destek ve savunma sanayisi alanlarında işbirliğini kapsıyor. Ortak eğitim ve tatbikatların yanı sıra teknoloji paylaşımı, ortak üretim ve askeri personel değişimi de düzenleniyor.
Uygulamaya yön vermek amacıyla taraf ülkelerin dışişleri bakanları, savunma bakanları ve genelkurmay başkanlarından oluşan “Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi” kurulacak. Komite, dönüşümlü ev sahipliğiyle yılda iki kez toplanacak. Ülke liderleri de gerekli görülmesi halinde yılda bir kez bir araya gelebilecek.
Taraflar, anlaşmanın yürürlüğe girmesini izleyen ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan ayrılamayacak. Bu sürenin ardından en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunarak çekilme hakkını kullanabilecek.
ANLAŞMANIN 16 MADDESİ
Anlaşmada yer alan hükümler özetle şöyle:
Madde 1: Taraflar; birbirlerinin bağımsızlığını, egemenliğini, toprak bütünlüğünü ve uluslararası alanda tanınan sınırlarını korumak için işbirliği yapacak. Bu alanlarda tehdit veya tehlike oluşması durumunda, bunları bertaraf etmek amacıyla gerekli tüm yöntemler kullanılacak.
Madde 2: Taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı, tüm taraflara yapılmış sayılacak. Saldırıya uğrayan ülkeye, karşılıklı yardım imkânlarının tamamı kullanılarak derhal yardım edilecek.
Madde 3: Savunma, savunma sanayisi ve güvenlik alanlarında yakın işbirliği yapılacak. Silahlı kuvvetler arasındaki ilişkiler geliştirilecek ve üzerinde mutabık kalınan ortak faaliyetler uygulanacak.
Madde 4: Uluslararası güvenlik konularında düzenli istişareler yürütülecek. Ulusal güvenliğe yönelik tehditlere karşı ortak değerlendirmeler temelinde bireysel ve müşterek tedbirler geliştirilecek.
Madde 5: Bölgesel ve uluslararası güvenliği olumsuz etkileyen terörizmin tüm biçimleriyle mücadelede, operasyonel düzey dâhil mevcut işbirliği ve ortak çabalar güçlendirilecek.
Madde 6: Savunma yeteneklerinin geliştirilmesi amacıyla savaşta ve barışta personel değişimi, ortak eğitim ve tatbikatlar teşvik edilecek. Silahlı kuvvetlerin birlikte çalışabilirliğini artırmaya yönelik konuşlanma ve faaliyetler desteklenecek.
Madde 7: Karşılıklı mutabakat temelinde savunma sanayisi kurumları arasında teknoloji paylaşımı, ortak teknoloji geliştirme, ortak üretim ve işbirliği desteklenecek.
Madde 8: Dışişleri bakanları, savunma bakanları ve genelkurmay başkanlarından oluşan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak. Komite yılda iki kez, liderler ise gerekli görülmesi halinde yılda bir kez toplanabilecek.
Madde 9: Bilgi güvenliği, verilerin korunması ve gizlilik ilkelerine uyularak, üzerinde mutabık kalınan güvenli kanallar üzerinden istihbarat paylaşımı yapılacak.
Madde 10: Lojistik destek hizmetlerinin mevcudiyetine ve uyumluluğuna bağlı olarak barışta, savaşta ve olağanüstü durumlarda silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve diğer teçhizat dahil karşılıklı lojistik destek sağlanacak.
Madde 11: Uluslararası hukuk ve tarafların iç hukukları saklı kalmak kaydıyla anlaşma, hükümlerinin uygulanmasında hukuki dayanak kabul edilecek. Gerektiğinde ilave yasal düzenlemeler önerilecek.
Madde 12: Anlaşma, tarafların daha önce imzaladığı uluslararası anlaşmalardan kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini etkilemeyecek.
Madde 13: Anlaşma kapsamında elde edilen gizlilik dereceli bilgi ve belgeler korunacak; taraflar dışındaki devlet, şirket veya kişilerle paylaşılmayacak. Bu bilgilere erişim, “bilmesi gereken” ilkesi doğrultusunda uygun güvenlik yetkisine sahip kişilerle sınırlandırılacak.
Madde 14: Anlaşmanın yorumlanması veya uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, taraflar arasında istişare ve görüşmeler yoluyla çözülecek.
Madde 15: Anlaşma, çekirdek taraflar arasında istişare ve oybirliğiyle değiştirilebilecek.
Madde 16: Anlaşma, her ülkenin kendi usullerine göre onaylanacak. Son onay belgesinin Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi Sekretaryasına sunulduğu tarihte yürürlüğe girecek.
HABER MERKEZİ
Yoruma kapalı.