PİRHA- İSİG Meclisi, 2025-2026 eğitim-öğretim yılına ilişkin çocuk işçiliği raporunu açıkladı. Rapora göre son bir yılda en az 95 çocuk çalışırken hayatını kaybetti. Çocuk işçi ölümlerinin bir önceki döneme göre yüzde 32 arttığına dikkat çeken İSİG Meclisi, çocuk işçiliğinin yasaklanmasını ve MESEM’lerin kapatılmasını istedi.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi, 1 Eylül 2025-31 Ağustos 2026 tarihleri arasında yaşanan çocuk işçi ölümlerine ilişkin raporunu kamuoyuyla paylaştı.
İSİG Meclisi, çalışma yaşının hızla 18 yaşın altına çekilmesine ve bunun normalleştirilmesine karşı çıktığını belirterek; çocukların tarımda, sanayide, inşaatta ve sokakta çalışırken hayatını kaybettiğine dikkat çekti. Açıklamada, Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) aracılığıyla yüz binlerce çocuğun “ucuz ve güvencesiz işçi” haline getirildiği belirtildi.
ÇOCUK İŞÇİ ÖLÜMLERİ YÜZDE 32 ARTTI
İSİG Meclisi’nin verilerine göre, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında en az 95 çocuk çalışırken hayatını kaybetti. Bir önceki eğitim-öğretim döneminde bu sayı 72, 2023-2024 döneminde ise 66 olarak kayıtlara geçmişti. Buna göre çocuk işçi ölümleri son dönemde yüzde 32 arttı.
İSİG Meclisi, bu artışı çocuk işçiliğinin “yoksulluk-güvencesizlik ekseninde derinleştiğinin önemli bir göstergesi” olarak değerlendirdi.
HAYATINI KAYBEDENLERİN 28’İ 5-14 YAŞ ARALIĞINDA
Rapora göre, hayatını kaybeden çocukların 28’i 5-14, 67’si ise 15-17 yaş aralığında. Çocukların 14’ü kız, 81’i oğlan. Hayatını kaybedenlerin 14’ü ise mülteci/göçmen çocuklardan oluşuyor. Bunların 11’inin Suriyeli, 2’sinin Afganistanlı, birinin ise Iraklı olduğu belirtildi.
En fazla çocuk işçi ölümü 9 çocukla Antalya’da yaşandı. Antalya’yı 6 ölümle Şanlıurfa, 5 ölümle Mersin izledi. Diyarbakır, Hatay, İstanbul, İzmir, Kahramanmaraş ve Kocaeli’nde ise dörder çocuk çalışırken hayatını kaybetti.
EN FAZLA ÇOCUK TARIMDA HAYATINI KAYBETTİ
Sektörlere göre çocuk işçi ölümlerinde tarım ilk sırada yer aldı. Son bir yılda tarım sektöründe 37, sanayide 27, inşaatta 18 ve hizmet sektöründe 13 çocuk çalışırken hayatını kaybetti.
Raporda, tüm çocuk işçi ölümlerinin yüzde 39’unun tarımda meydana geldiği belirtilirken, bir önceki dönemde bu oranın yüzde 28 olduğu kaydedildi.
İSİG Meclisi, 5-14 yaş arasındaki çocuk işçilerin tamamının kayıt dışı olduğunu, yüz binlerce çocuğun başta mevsimlik tarım olmak üzere sokakta, tekstil, gıda, kimya ve metal atölyelerinde ve inşaatlarda çalıştığını belirtti.
15-17 yaş grubunda ise çalışma alanının mevsimlik tarımdan kentlerdeki sanayi, inşaat ve hizmet sektörlerine kaydığına dikkat çekilen raporda, bunun temel nedenlerinden birinin MESEM uygulaması, diğerinin ise Organize Sanayi Bölgelerinin (OSB) Türkiye genelinde yaygınlaştırılması olduğu ifade edildi.
“ÇOCUK İŞÇİLİĞİNİN MERKEZİ ARTIK KENTLER”
Raporda, çocuk işçiliğinin kırsalda yoğun biçimde sürdüğü ancak son yıllarda kentlerin de çocuk işçiliğinin merkezine dönüştüğü belirtildi.
İSİG Meclisi, eğitim sisteminde yapılan değişiklikler, pandemi süreci ve kentsel yoksulluğu yaygınlaştıran ekonomik krizin çocuk işçiliği ve çocuk işçi ölümlerinde artışa yol açtığını belirtti. Özellikle MESEM uygulaması ve OSB’lerin yaygınlaşmasıyla çocuk işçiliğinin kent merkezlerine ve çeperlerine taşındığına dikkat çekildi.
“MESEM’LER KAPATILMALIDIR”
İSİG Meclisi, yüz binlerce çocuğun MESEM kapsamında bir gün okula, dört gün işyerine gittiğini; uygulamada ise çalışmanın 5-6 güne ve günlük 10-12 saate kadar çıkabildiğini belirtti. Raporda, çocukların statüsünün öğrenci olmasına rağmen zamanlarının büyük bölümünü işyerlerinde işçi olarak geçirdikleri vurgulandı.
Mesleki eğitime karşı olmadıklarını ancak eğitimin çocuk gelişimine uygun, okul merkezli ve kamusal kurallar çerçevesinde planlanması gerektiğini belirten İSİG Meclisi, şu çağrıyı yaptı:
“Mesleki eğitime karşı değiliz ama yoksul çocukları 10 yaşından itibaren ucuz emek haline getiren, çocukluklarını yaşatmayan, köle gibi çalıştıran, iş cinayetlerinde öldüren adına mesleki eğitim denilen ucube düzenlemelere karşıyız. MESEM’ler bir eğitim-öğrenim işlevi görmemektedir. MESEM’li çocuklar işi bedava ve ağır koşullarda çalıştırılarak öğrenmektedir. Bu anlamda MESEM’leri revize etmek imkansızdır. MESEM’ler kapatılmalıdır.”
İSİG Meclisi ayrıca eğitimin her kademede tamamen parasız olması, okullarda bir öğün yemek verilmesi, yoksul çocukların ihtiyaçlarının devlet tarafından karşılanması, ulaşım sorunlarının çözülmesi, öğretmen atamalarının yapılması ve eğitime ayrılan bütçenin artırılması çağrısında bulundu. Mevsimlik tarım işçisi çocukların eğitimine ilişkin düzenlemelerin de kâğıt üzerinde kalmaması istendi.
HAYATINI KAYBEDEN ÇOCUK İŞÇİLERİN İSİMLERİ AÇIKLANDI
İSİG Meclisi, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında çalışırken hayatını kaybeden çocuk işçilerin isimlerini de açıkladı:
Yunus Emre Ömeroğlu, Muhammet Ögeday, Ersin Özariş, Fatih Gül, Hamza Akbulut, Ali Şihap, Berat Yücel, Halil İbrahim İne, Mehmet Eltutan, Eren Gündoğdu, İbrahim Ataş, İbrahim Karabaş, Mithat Özgür İnce, Ahmed Touto, Muhammed Eren Tavuş, Halil Yalaz, Mehmet Yalçınkaya, Zerda Şahin, Gülseren Şahin, Yiğit Mehmet Kesme, Beytullah Şahin, Emirhan Sarısu, Şeyhmus Tazecan, Süleyman Tuna Ergüler, Eymen Enes Aygece, Ali Baki, Muhammed Ali Tazegün, Okan Koç, Ferhat Söyü, Yasir Metin, İsmail Avcı, Tunahan Kaya, İbrahim El Sefer, Yusuf Oktay, Fırat Güneş, Muhammed Danış, Mahir Buğra Karagön, Yiğit Hikmet Keskinsoy, Fırat Üzüm, Kudret Ahmedi, Miran Tutar, Serkan Yıldırım, Kasım Yıldırım, Engin Tuncay, Muna Ahmed, Fatma Ahmed, Hayat Ahmed, Iman Ahmed, Mahmud Ahmed, Medine Yavuz, Mehmet Dönmez, Yusuf El İsa, Muhammed Salih Gövdetaşan, Yiğit Efe Akpınar, Velat Kılınç, İsmail Günal, Tahir El Cafer, Emre Filik, Miraç Köse, Zahra Hosseını, Alperen Karaçengel, Ahmet Can Hamdaş, Yiğit Karakurt, Buğrahan Sağdıç, İsa Şimşek, Metehan Akarsu, Nursefa Samur, Tuğba Taşdemir, Nisanur Taşdemir, Cansu Esetoğlu, Muhammed Kendirci, Hikmet Sarıoğlu, Onur Sayıloğlu, Sedat Kurt, Yakup Güneş, Alperen Uygun, Mustafa Mustafa, Miraç Sağlam, Hüseyin Başkan, Adem Kaygısız, Abdülkadir Toktimur, Fatma Şanverdi, Ruhi Can Çıracı, Mustafa Eti, Samed Can Erdoğan, Kemal Karabağ, Yusuf Sami Çakmak, Halil Kaçar, Bayram Kısak, Yunus Kerici, Bilal Erduran, Zeynep Tuz, Fırat Köse ve Yağız Yıldız.
İSİG Meclisi, ayrıca hayatını kaybeden bir çocuk işçinin isminin öğrenilemediğini belirtti.
HABER MERKEZİ
Yoruma kapalı.