PİRHA- ABD’nin İran limanlarına yönelik başlattığı deniz ablukasıyla Orta Doğu’da gerilim doruk noktasına ulaştı. Donald Trump’ın “İran anlaşmak istiyor” açıklamalarıyla petrol fiyatları 100 doların altına gerilese de, Hizbullah’ın Lübnan-İsrail görüşmelerini reddetmesi ve Hürmüz’deki ilk abluka ihlali barış umutlarını gölgeliyor.
ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı savaşın yedinci haftasında, çatışmanın seyri stratejik bir ekonomik dayanıklılık testine dönüştü. ABD ordusu, dün itibarıyla İran limanlarına yönelik kapsamlı bir deniz ablukası başlattığını duyururken, diplomatik hatlarda tarihin en sert polemikleri ve en kritik müzakereleri eş zamanlı olarak yürütülüyor.
PİYASALARDA TRUMP İYİMSERLİĞİ, DENİZDE İLK İHLAL
Reuters’in haberine göre ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ablukanın İran kıyılarına giren veya çıkan tüm gemilere tavizsiz uygulanacağını açıkladı. Bu sert ilana rağmen, Başkan Donald Trump’ın Beyaz Saray’da düzenlediği basın toplantısında kullandığı ifadeler piyasaları şaşırttı. Trump, “Karşı taraf bizi aradı, çok kötü bir şekilde anlaşma yapmak istiyorlar” diyerek bir diyalog kapısının açık olduğunu ima etti. Bu açıklama, küresel piyasalarda bir rahatlama yaratarak ham petrol fiyatlarını 100 doların altına çekti.
Ancak The Guardian’ın canlı blog verileri, sahadaki gerilimin sürdüğünü kanıtlıyor. ABD tarafından yaptırım uygulanan Çin sahipliğindeki “Rich Starry” adlı tanker bugün Hürmüz Boğazı’ndan geçerek ABD ablukasını fiilen test eden ilk gemi oldu. Çinli mürettebat taşıyan geminin bu hamlesi, Washington’ın “ateş açma” tehdidine karşı Pekin destekli bir meydan okuma olarak yorumlanıyor.
HİZBULLAH DİPLOMASİ KAPISINI KAPATTI: İLGİLENMİYORUZ
Müzakere masasındaki en büyük darbe ise Lübnan cephesinden geldi. Associated Press (AP)’ye Beyrut’ta özel bir röportaj veren Hizbullah’ın üst düzey siyasi yetkilisi Wafiq Safa, Washington’da on yıllar sonra ilk kez yapılması planlanan doğrudan Lübnan-İsrail büyükelçilik görüşmelerine dair çok sert açıklamalarda bulundu.
Safa, Lübnan hükümetinin İsrail ile bir ateşkes zemini aramasını “meşruiyet dışı” olarak nitelendirerek şu ifadeleri kullandı:
“Lübnan ile İsrail düşmanı arasında yapılacak bu müzakerelerin sonuçlarıyla hiç ilgilenmiyoruz ve bu sonuçlar bizi hiçbir şekilde bağlamıyor. Çıkacak hiçbir anlaşmaya uymayacağız.”
Bu açıklama, bölgedeki savaşın Lübnan ayağında merkezi hükümet ile Hizbullah arasındaki uçurumu derinleştirirken, Washington’daki barış çabalarının sahada karşılık bulmama ihtimalini artırdı.
VATİKAN İLE BEYAZ SARAY ARASINDA “AHLAK” SAVAŞI
Diplomasi trafiği sadece siyasi aktörlerle sınırlı kalmadı. Reuters muhabiri Joshua McElwee’nin geçtiği habere göre, aslen Şikagolu olan Papa Leo, Cezayir yolundaki uçuşunda Trump’ın kendisine yönelik “korkunç ve zayıf” saldırılarına yanıt verdi. Papa, İncil’deki “Ne mutlu barışı sağlayanlara” mesajının bazı politikacılarca istismar edildiğini belirterek, “Savaşa karşı sesimi yükseltmeye devam edeceğim çünkü masumlar ölüyor” dedi. Trump ise kendi kurduğu ve sahip olduğu sosyal medya hesabı olan Truth Social üzerinden Papa’yı dış politikada “felaket” olmakla suçlayarak polemiği tırmandırdı.
Bugün uluslararası basında öne çıkan diğer kritik analizler ise şöyle:
The Guardian, İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi’nin, Avrupa’yı (Fransa ve Almanya) bir kaldıraç olarak kullanarak Trump üzerinde baskı kurmaya çalıştığını ancak Trump’ın İsrail ile olan eşgüdümlü tavrının bu diplomatik atağı kısıtladığını yazdı.
New York Times’in özel haberine göre, İran’ın uranyum zenginleştirmeyi 5 yıl askıya alma teklifine karşılık ABD’nin 20 yıl ısrarı, Pakistan’daki barış görüşmelerinin kilitlenmesine neden oldu.
Bölgede ilan edilen iki haftalık ateşkesin sonuna sadece 7 gün kala bir yandan askeri ablukalar diğer yandan “anlaşma santimetrelerle ölçülüyor” diyen diplomatik açıklamalar en kritik haftaya girdiğimizi gösteriyor.
HABER MERKEZİ
Yoruma kapalı.