PİRHA- Dersim’de “Sermayenin Talanına Karşı Ekolojik Yaşamı Savunuyoruz” şiarıyla düzenlenen Sömürge Madenciliği Çalıştayı başladı. İki gün sürecek çalıştayda madencilik faaliyetlerinin ekolojik, ekonomik, toplumsal, hukuki, inançsal ve kültürel boyutları ele alınacak. Çalıştayın açılış konuşmasını yapan Avukat Gamze Yentur, madencilik faaliyetlerine karşı Fırat Havzası’nı kapsayan bir mücadele hattının oluşturulması gerektiğini belirterek, “Ev ev, kapı kapı örgütlenmeliyiz” dedi.
Gemlik Dersimliler Derneği, Narlıdere Dersimliler Derneği, Menemen Dersimliler Derneği, Mezopotamya Ekoloji Hareketi, Polen Ekoloji Kolektifi, Pülümür Karagöz ve Çevre Köyleri İnisiyatifi ile Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Bölge İl Koordinasyon Kurulları tarafından düzenlenen Sömürge Madenciliği Çalıştayı, Dersim’de Hüseyin Güntaş Kütüphanesi ve Konferans Salonu’nda başladı.
21-22 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilecek çalıştaya Demokratik Alevi Dernekleri (DAD), Dersim KESK, çok sayıda ekoloji örgütü, meslek odası ve Dersim derneği de çağrıcı olarak destek veriyor.
Çalıştayın ilk gününde masa çalışmaları yapılırken, ikinci gününde halka açık panel ve forum düzenlenecek.
DERSİM’DE 150’Yİ AŞKIN MADEN RUHSATI
Çalıştayın çağrı metninde Türkiye’nin orman, tarım ve korunan alanlarını kapsayan 20 bini aşkın maden ruhsat alanının bulunduğuna dikkat çekildi. Daha önce barajlarla kuşatılan ve insansızlaştırılmak istenen Dersim’in bugün de madencilik faaliyetleriyle ağır bir ekolojik yıkımla karşı karşıya olduğu vurgulandı.
Dersim’de 150’yi aşkın maden ruhsatlandırmasının bulunduğunun belirtildiği çağrı metninde, Dersim’in de içinde yer aldığı Fırat Havzası’nın Türkiye’nin su potansiyelinin yaklaşık üçte birini oluşturduğu ifade edildi. Dersim’de 2 bin 250’nin üzerinde bitki türünün bulunduğu ve bunların yaklaşık yüzde 20’sinin endemik olduğu belirtildi.
Çağrı metninde, maden faaliyetlerinin yalnızca bir çevre sorunu olarak ele alınamayacağı vurgulanarak, “Yıkımlar havzayı etkileyecekse direniş de havzayı kapsamalıdır” denildi.
“YERELİN YAŞAM KAYNAKLARI SERMAYE LEHİNE TASFİYE EDİLİYOR”
Çalıştayın açılış konuşmasını yapan Avukat Gamze Yentur, yola çıkış amaçlarının ekolojik mücadele deneyimlerini buluşturmak, madenciliği her boyutuyla tartışmak ve ortak mücadele zeminini örgütlemek olduğunu söyledi.
Kapitalizmin krizlerini aşmak ve kar oranlarındaki düşüşü telafi etmek için yer altı kaynaklarını küresel sermaye zincirlerinin ham maddesine dönüştürdüğünü belirten Yentur, bunun bedelinin ise halklara, emekçilere ve ekosistemlere ödetildiğini ifade etti.
Yentur, şunları söyledi:
“Her ulus devletin küresel pazarda bir rolü vardır. Türkiye gibi ülkeler ise yer altı kaynaklarının sömürüldüğü ülkelerdir. Çıkarılan maden, yarattığı tahribatın yanında ülke ekonomisine katkısı olmadan yurt dışına gönderilir. Yerelin yaşam kaynakları, meraları, suları ve kültürel hafızası sermaye lehine tasfiye edilirken bölge halkına ‘kalkınma’, ‘istihdam’ ve ‘yatırım’ masalları anlatılır. Oysa bu kalkınmanın kime yaradığı açıktır: Değeri üreten ve bedeli ödeyenler yerelde kalırken, artı değer ve kar küresel sermaye gruplarında toplanır.”
“MADENLER HALKLARIN BAŞINA BOMBA OLARAK YAĞMAKTADIR”
Temmuz ayında Türkiye’de düzenlenen NATO toplantısının önemli gündemlerinden birinin madenler olduğunu hatırlatan Yentur, madencilik faaliyetleri ile silahlanma arasındaki ilişkiye dikkat çekti.
Yentur, “Silahlanma ve teknoloji yarışının bu denli arttığı son dönemlerde ülkelerin maden kaynaklarının peşine düşmesi tesadüf değildir. Madenler, halkların, emekçilerin ihtiyaçlarını karşılamaktan ziyade onların başına bomba olarak yağmaktadır” dedi.
“HİÇBİR TALAN SÜRECİ MÜCADELE EDİLMEDEN GERİ ÇEKİLMEMİŞTİR”
Tarih boyunca hiçbir talan sürecinin mücadele edilmeden geri çekilmediğini vurgulayan Yentur, doğayı, emeği ve yaşam hakkını savunmak için ortak bir mücadele hattının oluşturulması gerektiğini belirtti.
Yentur, “Doğa adına, emek adına ve yaşam hakkı adına kurulan her savunma hattı ancak halkın, emekçilerin, hukukçuların, bilim insanlarının ve dayanışmanın ortak aklıyla güçlenebilir. Bu çalıştayın amacı yalnızca yıkımın bilançosunu çıkarmak değil; aynı zamanda talana karşı ortak sözümüzü, hukuki ve toplumsal mücadele araçlarımızı ve dayanışma pratiğimizi büyütmektir” diye konuştu.
“FIRAT HAVZASI’NA YAYILACAK BİR DAYANIŞMAYI BÜYÜTMELİYİZ”
Türkiye’nin dört bir yanında madencilik faaliyetlerine karşı yürütülen ekoloji mücadelelerinin ortaklaştırılması gerektiğine dikkat çeken Yentur, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Peri’den Cerrattepe’ye, Dersim’den Akbelen’e, Gabar’dan Kazdağları’na mücadeleyi büyüttüğümüzde ancak kazanacağımızı biliyoruz. Bunun için başta Dersim’in de içinde bulunduğu Fırat Havzası’na yayılacak bir dayanışmayı büyütmeli, ev ev, kapı kapı örgütlenmeliyiz. Bu anlamda Pülümür’de, Varto’da, Amed’de, Şırnak’ta yakılan direniş alevini harlamalı ve büyütmeliyiz.”
Çalıştayın bu konuda bir ilk adım olduğunu belirten Yentur, eksikleri ve artılarıyla yeni mücadele deneyimlerinin kapısını aralamasını temenni ettiklerini söyledi.
MADENCİLİK ALTI ANA BAŞLIKTA ELE ALINACAK
Madencilik faaliyetlerinin bütün boyutlarıyla tartışılacağı çalıştayda şu başlıklar ele alınacak:
Ekolojik ve çevresel yıkım: Madencilik faaliyetlerinin su havzaları, toprak, ormanlar, yaban hayatı ve hava kalitesi üzerindeki etkileri, rehabilitasyon iddiaları.
Sosyoekonomik boyutlar: Geçim kaynakları, göç, toplumsal yapı, psikolojik etkiler, agroekoloji ve kooperatifçilik gibi alternatif modeller.
Hukuki ve idari mekanizmalar: Maden Kanunu, kamu yararı, ÇED süreçleri, koruma statüleri, acele kamulaştırma, uluslararası hukuk ve hak arama yolları.
Toplumsal savunma ve iletişim: Yerel örgütlenme, kurumlar arası koordinasyon, bağımsız iletişim, meşru eylemlilik ve kamuoyu oluşturma.
Hafıza ve mekan: Kutsal mekanlar, kolektif bellek, sözlü tarih, yer adları ve doğayla kurulan inançsal ilişkinin zedelenmesi.
Sağlık: Su, hava ve toprak kirliliğinin yol açtığı hastalıklar ile işçi sağlığı ve iş güvenliği riskleri.
Çalıştayın hazırlanmasında emeği geçenlere teşekkür eden Yentur, “Sözün, bilginin ve mücadelenin ortaklaştığı verimli bir çalıştay olmasını diliyor, hepinizi saygı ve dayanışmayla selamlıyorum” diyerek konuşmasını tamamladı.
36 MAHPUS VE 60 FOTOĞRAFÇIDAN “ESMİYOR: EKOLOJİK İSYAN” SERGİSİ
Çalıştay kapsamında Görülmüştür ve redfotoğraf’ın, 36 mahpus ile 60 fotoğrafçının katılımıyla hazırladığı “Esmiyor: Ekolojik İsyan” sergisi de 21-22 Kasım tarihlerinde Hüseyin Güntaş Kütüphanesi ve Konferans Salonu’nda yer alacak.
ÇALIŞTAYIN ÇAĞRICILARI GENİŞLEDİ
Çalıştayın yeni çağrıcıları arasında Adıyaman, Amed, Batman, Bingöl, Dersim, Mardin, Siirt, Urfa ve Van TMMOB İl Koordinasyon Kurulları, Amed Ekoloji Derneği, Amed Ekoloji Meclisi, Demokratik Alevi Dernekleri, Dersim KESK, Kiğı Peri Vadisi Ekoloji Platformu, Mardin Ekoloji Derneği, Pertek Dersimliler Derneği, Şırnak Ekoloji Platformu, Urfa Ekoloji Derneği, Urfa Ekoloji Meclisi, Van Ekoloji Derneği, Van Ekoloji Meclisi ve Varto Ekoloji Platformu yer alıyor.
Çalıştay, yarın gerçekleştirilecek halka açık panel ve forumla devam edecek.
PİRHA/DERSİM
Yoruma kapalı.