PİRHA- Antalya’da düzenlenen Halkların İklim Zirvesi’nin son gününde, sermaye odaklı tarım politikalarının gıda ve su hakkı üzerindeki etkileri, köylülerin topraklarından edilmesi ve agroekolojik üretim modelleri tartışıldı. Farklı ülkelerden katılımcıların deneyimlerini paylaştığı panelde, halkların kendi gıda sistemleri üzerinde söz ve karar sahibi olması gerektiği vurgulandı. Gıda Mühendisleri Odası temsilcisi İbrahim Uğur Toprak, iklim mücadelesinin aynı zamanda bir sınıf, adalet ve yaşam mücadelesi olduğunu söyledi.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı’na (COP31) alternatif olarak Antalya’da gerçekleştirilen Halkların İklim Zirvesi, dördüncü ve son gününde devam ediyor.
Zirvenin son gününde düzenlenen panelde, endüstriyel tarımın doğa ve toplum üzerindeki etkileri, gıda egemenliği, su hakkı, köylülerin mücadelesi ve agroekolojik üretim yöntemleri ele alındı.
Panelde Brezilya Barajlardan Etkilenenlerin Hareketi (MAB) temsilcisi Beatriz Moreira, Brezilya Küçük Çiftçiler Hareketi (MPA) temsilcisi Fransisca Souza, ABD merkezli Seed the Commons temsilcisi Nassim Nobari, Nepal merkezli ForestAction temsilcisi Sarada Thapa, Gıda Mühendisleri Odası temsilcisi İbrahim Uğur Toprak, War on Want temsilcisi Sabrina Espeleta, Plant Based Treaty temsilcisi Naman Dedhia ile barış ve iklim adaleti savunucusu Jackson Kisangani değerlendirmelerde bulundu.
“YENİ BİR KIRSAL YAŞAM MODELİ İNŞA EDİLMELİ”
Brezilya Küçük Çiftçiler Hareketi (MPA) temsilcisi Fransisca Souza, tarım arazilerinin belirli kesimlerin elinde toplanmasının köylülerin yaşam alanlarını tehdit ettiğine dikkat çekti.
Brezilya’da toprak tekelleşmesi nedeniyle köylülerin, yerli halkların ve Afrika kökenli Quilombola topluluklarının yaşadıkları bölgelerden uzaklaştırıldığını belirten Souza, bu politikalara karşı çiftçileri gıda egemenliği ve agroekoloji temelinde örgütlediklerini söyledi.
Agroekolojinin yalnızca bir tarımsal üretim yöntemi olarak ele alınamayacağını vurgulayan Souza, kadınların ve gençlerin üretim süreçlerine katılımının, doğayla kurulan ilişkinin ve ürünlerin tüketiciye ulaştırılma biçiminin yeni bir kırsal yaşam modelinin temel unsurları olduğunu ifade etti.
Brezilya’nın farklı eyaletlerinde hayata geçirdikleri “Raízes do Brasil” (Brezilya’nın Kökleri) adlı dayanışma ve satış alanlarına ilişkin bilgi veren Souza, bu alanlar aracılığıyla küçük üreticilerin ürünlerini doğrudan tüketicilerle buluşturduklarını ve üreticilerin örgütlenmesini güçlendirdiklerini belirtti.
“SU, TOPRAK VE ENERJİ MÜCADELELERİ BİRBİRİNDEN AYRI DEĞİL”
Toplumsal hareketlerin yürüttüğü mücadelenin Brezilya’daki devlet politikalarına da yansıdığını belirten Souza, Lula hükümeti döneminde gıda sistemlerinin dönüşümüne ilişkin yeni bir eylem planının gündeme geldiğini aktardı.
Gıda üretiminin enerji politikalarından ürünlerin kentlere ulaştırılmasına kadar bütünlüklü biçimde değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Souza, şunları söyledi:
“Bu dönüşümün agroekolojiden, halkları ve yaşam alanlarını kendi üretimleri üzerinden gören yeni bir perspektiften bağımsız gerçekleşmesi mümkün değil. Bu perspektif; su, toprak ve enerji tartışmalarının tamamını kapsayarak hareketlerimiz arasında güçlü bir birliktelik yaratıyor.”
“İKLİM KRİZİNE KARŞI YEREL ÇÖZÜMLER GELİŞTİRİLMELİ”
Brezilya Barajlardan Etkilenenlerin Hareketi (MAB) temsilcisi Beatriz Moreira ise büyük şirketlerin faaliyetleri ve kalkınma adı altında yürütülen projelerin yerel toplulukların yaşamları üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
İklim krizine karşı sağlıklı ve sürdürülebilir gıda sistemlerinin oluşturulmasının önemini vurgulayan Moreira, çözüm politikalarının yerel toplulukların ihtiyaçları ve deneyimleri temelinde geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
Türkiye’de aşırı sağın yükselişine rağmen Halkların İklim Zirvesi’nin düzenlenmesini selamlayan Moreira, zirvenin hazırlanmasında emeği geçenleri kutladı.
ENDÜSTRİYEL TARIMA KARŞI EKOLOJİK ÜRETİM ÇAĞRISI
ABD merkezli Seed the Commons temsilcisi Nassim Nobari, mevcut gıda sistemlerinin fosil yakıtlara bağımlılığına dikkat çekerek endüstriyel tarım politikalarının gıda güvenliğini tehdit ettiğini belirtti.
İklim kriziyle mücadelede ekolojik tarım yöntemlerinin önemine değinen Nobari, tarımsal üretim ile sömürgecilik arasındaki tarihsel ilişkiyi de gündeme taşıdı.
ABD’de Avrupa’dan getirilen sığırların sömürgeciliğin yayılmasında önemli bir rol oynadığını belirten Nobari, hayvancılık faaliyetlerinin yerli halkların topraklarının işgal edilmesine zemin hazırladığını, bizon gibi yerli hayvan türlerinin ise yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bırakıldığını anlattı.
Orta Amerika’da uygulanan geleneksel Milpa tarım sistemini örnek gösteren Nobari, mısır, fasulye ve kabağın birlikte yetiştirilmesiyle yerli toplulukların hayvancılığa ihtiyaç duymadan beslenme gereksinimlerini karşılayabildiklerini aktardı.
Nobari, geleneksel üretim deneyimlerinin endüstriyel tarımın vazgeçilmez olduğu yönündeki söylemleri sorgulamak açısından önemli olduğunu belirterek büyük tarım şirketlerinin sunduğu fosil yakıt temelli çözümlere ve genetiği değiştirilmiş ürünlere karşı temkinli olunması gerektiğini söyledi.
“YAŞAMIN TEMEL KAYNAKLARI BAHİS ARACI HALİNE GETİRİLEMEZ”
War on Want temsilcisi Sabrina Espeleta, gıda, su, toprak ve tohumun finansal yatırım araçlarına dönüştürülmesinin halkların yaşam hakkını tehdit ettiğini belirtti.
Sermayenin yaşam için vazgeçilmez olan kaynakları kâr elde etme aracı olarak kullanmasının gıda fiyatlarını yükselttiğini ve kırsal toplulukların yoksullaşmasını derinleştirdiğini ifade eden Espeleta, şunları söyledi:
“İnsanlar açlık çekerken ve topluluklar kendi tüketemedikleri gıdaları ihraç etmek zorunda bırakılırken yaşamın temel kaynaklarının bahis araçları gibi kullanılmasına izin veremeyiz.”
Uluslararası ticaret sistemindeki eşitsizliklerin, borç yükünün ve şirketlerin vergi ödememesinin ekolojik ve adil dönüşümün önünde engel oluşturduğunu kaydeden Espeleta, Arjantin başta olmak üzere Küresel Güney ülkelerinin ağır borç krizleriyle karşı karşıya olduğuna dikkat çekti.
SAVAŞLAR VE ZORUNLU GÖÇ GIDA SİSTEMLERİNİ TAHRİP EDİYOR
Barış ve iklim adaleti savunucusu Jackson Kisangani, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin doğusunda yaşanan silahlı çatışmaların iklim krizinin etkilerini daha da ağırlaştırdığını söyledi.
Afrika’nın küresel sera gazı salımındaki payının düşük olmasına rağmen iklim değişikliğinin sonuçlarından en fazla etkilenen bölgeler arasında bulunduğunu belirten Kisangani, yaşanan krizin çevresel boyutunun yanı sıra ekonomik ve insani sonuçlarına dikkat çekti.
Çatışmalar nedeniyle yerinden edilen ailelerin tarım arazilerini, ürünlerini, meyve ağaçlarını ve hayvanlarını geride bırakmak zorunda kaldığını anlatan Kisangani, bu durumun yerel gıda sistemlerini zayıflattığını, tohumların ve biyolojik çeşitliliğin korunmasını da tehlikeye attığını ifade etti.
Gıda egemenliğinin yalnızca yeterli gıdaya erişimle sınırlı olmadığını vurgulayan Kisangani, halkların kendi tarım ve gıda sistemleri üzerinde karar verme hakkına sahip olması gerektiğini söyledi.
Kisangani, yerel toplulukların karşı karşıya kaldıkları sorunları ve çözüm yollarını bildiklerini belirterek değişimin toplulukların kendi mücadeleleriyle mümkün olabileceğini ifade etti.
TOPRAK: İKLİM MÜCADELESİ AYNI ZAMANDA BİR SINIF MÜCADELESİDİR
Gıda Mühendisleri Odası temsilcisi İbrahim Uğur Toprak, “Sermayenin Tarımından Halkların Gıda ve Su Hakkına: Gıda Egemenliği” başlıklı sunumunda kapitalist üretim ilişkilerinin iklim krizi üzerindeki etkilerini değerlendirdi.
COP31’de sermayenin çıkarlarının, Halkların İklim Zirvesi’nde ise halkların yaşadığı sorunların tartışıldığını belirten Toprak, iklim krizinin sonuçlarının toplumun bütün kesimlerini aynı ölçüde etkilemediğini söyledi.
Kadınların, çocukların, emekçilerin, küçük çiftçilerin ve tarım işçilerinin krizin en ağır sonuçlarıyla karşı karşıya kaldığını vurgulayan Toprak, iklim krizine neden olan sermaye çevrelerinin ise kazanç sağlamayı sürdürdüğüne dikkat çekti.
İklim mücadelesinin yalnızca çevre sorunları üzerinden ele alınamayacağını ifade eden Toprak, “İklim mücadelesini sadece bir iklim mücadelesi olarak değil, aynı zamanda bir sınıf mücadelesi, bir adalet mücadelesi ve bir yaşam mücadelesi olarak görmemiz gerekiyor” dedi.
Sermayenin daha fazla üretim, ihracat, piyasa hâkimiyeti ve kar hedefleri doğrultusunda hareket ettiğini belirten Toprak, bu politikalar sonucunda su kaynaklarının sürdürülebilirliğinin, biyolojik çeşitliliğin, üreticilerin yaşam koşullarının ve halk sağlığının ikinci plana itildiğini söyledi.
Panelde ayrıca topluluk temelli orman yönetimi, gıda adaleti ve gıda sistemlerinin ekolojik dönüşümüne ilişkin farklı ülkelerden deneyimler paylaşıldı.
Dört gün boyunca iklim adaleti, ekolojik yıkım, savaş politikaları ve halkların mücadele deneyimlerinin tartışıldığı Halkların İklim Zirvesi, son gün panellerinin tamamlanmasının ardından sona erecek. Zirvenin sonuç bildirgesi de kamuoyuna açıklanacak.
PİRHA/ANTALYA
Yoruma kapalı.