PİRHA- DAD Eş Genel Başkanları Pir Zeynel Kete ve Mercan Gül, Irak Federe Kürdistan Bölgesi’nin Süleymaniye kentinde Kakai (Yarsanî) toplumunun inanç önderlerini ziyaret etti. Ziyarette inançtaki ortaklıklara dikkat çekilerek, bu temasların yalnızca iki inanç topluluğu arasındaki dostluğu değil, Ortadoğu’nun kadim halkları arasında barış, hakikat ve dayanışma kültürünü güçlendireceğini vurguladı.
Demokratik Alevi Dernekleri (DAD) Eş Genel Başkanları Pir Zeynel Kete ve Mercan Gül, Irak Federe Kürdistan Bölgesi’nin Süleymaniye kentinde Kakai (Yarsanî) toplumu ile bir dizi ziyaret ve görüşme gerçekleştirdi. Ziyaret, iki inanç topluluğu arasında yıllardır sürdürülen dostluk ve karşılıklı tanışma geleneğinin önemli bir halkası olarak değerlendirildi.
Bu buluşma, 2020 yılında Kakai Piri Serhat Kakai ve beraberindeki heyetin Dersim’e gerçekleştirdiği ziyaretin iade-i ziyareti niteliğini taşıyor. O dönem Dersim’in kutsal ziyaretgâhlarını gezen Kakai heyeti, Reya Haq Kürt Alevi toplumunun pirleriyle bir araya gelmiş, yürütülen muhabbetlerde iki inanç geleneği arasındaki tarihsel ve kültürel ortaklıklar üzerine kapsamlı paylaşımlar yapılmıştı. Kakai heyeti, Dersim’den derin duygularla ayrıldıklarını ifade etmişti.
KADİM BİR İNANCIN İZLERİ
Süleymaniye’de DAD heyetini mihman eden Kakai Piri Serhat Kakai, Yarsanî/Kakai inancına ilişkin önemli bilgiler paylaştı. Pir Serhat’a göre Yarsanî inancının kökleri çok eski dönemlere uzanmakta, kutsal metinleri ise ağırlıklı olarak Goranî lehçesinde Kürtçe kaleme alınmıştır.
Kakai geleneğinde ayinlerin ilk sistemleştiricisinin Behlûl-i Dana olduğu, daha sonra Şah Hoşin (Seyyid Hüseyin) tarafından bu geleneğin geliştirilerek sürdürüldüğü ifade edildi. İnancın ruhani önderi ise Sultan Sahak olarak kabul ediliyor. Kutsal kitaplarının adı ise “Serencam”. Süleymaniye kent merkezinde ise yaklaşık 500 Kakai hanesi yaşıyor.
RÉYA HÊQ İLE ORTAK KAVRAMLAR
Ziyaret boyunca iki inanç geleneği arasındaki benzerliklere dikkat çekildi. Kakai topluluğunun da “Réya Hêq” kavramını kullandığı, Dersim ve Türkiye’deki Alevilerin yaşadığı toplumsal ve siyasal gelişmeleri yakından takip ettiği ifade edildi.
DAD Eş Genel Başkanlarının aktardığı gözlemlere göre Süleymaniye’deki Kakailer inançlarını görece özgür bir ortamda yaşayabiliyor. Bu durumun, İran’da yaşayan Yarsanîlerin karşı karşıya bulunduğu baskılardan farklı olduğu belirtildi.
Ritüeller, kullanılan kavramlar ve toplumsal örgütlenme açısından Réya Hêq Kürt Aleviliği ile dikkat çekici benzerlikler bulunuyor. Kakailerde “Kaka” sözcüğü kardeşlik, dayanışma ve birbirine sahip çıkma anlamı taşıyor. Bu anlayış, Alevilikteki “Müsahiplik” ve Êzidîlikteki “Biraye Axîrete” (Ahiret kardeşliği) kurumuyla benzerlik gösteren “Biraye Yarî” geleneğinde somutlaşıyor.
Kakailerde de Alevilikteki ‘Müsahiplik Erkânı’na benzeyen bir ikrar ve kardeşlik erkânı bulunuyor. Bu erkânda pir huzurunda beyaz bir mendil kullanılarak manevi kardeşlik bağı kuruluyor. Ayrıca Alevilikte olduğu gibi yedi sayısı da kutsal kabul ediliyor.
“RİTÜELLER SEYİRLİK DEĞİL”
Heyetin en dikkat çekici gözlemlerinden biri de Kakai toplumunun ibadet anlayışı oldu. Kakai toplumu, ritüellerini kamuoyuna açık biçimde sergilemeyi tercih etmiyor. Erkânların gösteriye dönüşmesini doğru bulmayan topluluk, ibadetlerini daha çok içsel, manevi ve mahrem bir anlayışla sürdürüyor. Bu yaklaşım, Réya Hêq öğretisindeki “Hak için olsun, seyir için olmasın” anlayışıyla da önemli benzerlikler taşıyor.
ORTAK DİL VE KÜLTÜREL YAKINLIK
Pir Serhat Kakai’nin ana dili Soranice olmasına rağmen Kurmanci’yi de akıcı biçimde konuştuğu, cemaat üyelerinin önemli bir bölümünün de DAD heyetiyle rahatlıkla Kurmanci iletişim kurabildiği gözlendi.
Ziyaret sırasında Kakai toplumunun müzik geleneği de tanıtıldı. Kadın ağırlıklı üç telli çalgı topluluğunun kullandığı enstrümana “Artar” adı veriliyor. DAD heyetinin Dersim’de düzenlenen festival daveti üzerine, gerekli hazırlık yapılması halinde gelecek yılki festivale katılabileceklerini ve bunun için en az bir ay önceden haber verilmesini rica ettikleri ifade edildi.
İNANÇLAR ARASI DİYALOG
Pir Serhat Kakai’nin Süleymaniye’deki farklı inanç topluluklarıyla da güçlü ilişkiler yürüttüğü belirtildi. Demokratik değerlere önem veren çevrelerle olduğu kadar İslami çevrelerle de diyalog içinde oldukları ifade edildi.
Bu ziyaret kapsamında DAD heyeti, Süleymaniye’nin saygın din âlimlerinden Mela Nadir ile de bir araya geldi. Kendi medresesinde faaliyet yürüten Mela Nadir’in Alevi toplulukları hakkında geniş bilgiye sahip olduğu görüldü. Dersim başta olmak üzere Türkiye, İran ve Irak’taki Alevi topluluklarını yakından takip ettiğini belirten Mela Nadir, şu sözleriyle dikkat çekti:
“Bütün canlılar Hakk’ın var ettiğidir. Hiçbirinin diğerine üstünlüğü yoktur. Hiç kimsenin bir başkası üzerinde tahakküm kurma hakkı olamaz.”
KARDEŞLİĞİ BÜYÜTEN BİR ZİYARET
DAD Eş Genel Başkanları Mercan Gül ve Pir Zeynel Kete, ziyaret boyunca gösterilen sıcak ilgi ve mihmandarlık dolayısıyla hem Pir Serhat Kakai’ye hem de Mela Nadir’e teşekkür etti.
İki taraf da önümüzdeki dönemde karşılıklı ziyaretlerin, kültürel buluşmaların ve ortak festivallerin sürdürülmesi konusunda güçlü bir irade ortaya koyarken, bu temasların yalnızca iki inanç topluluğu arasındaki dostluğu değil, Ortadoğu’nun kadim halkları arasında barış, hakikat ve dayanışma kültürünü güçlendireceğini vurguladı.
HABER MERKEZİ
Yoruma kapalı.