PİRHA – ABD ile İran arasında Cenevre’de sürdürülen nükleer temaslar, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki askeri tatbikatı ve Suriye’nin kuzeydoğusundaki güvenlik planları, 18 Şubat tarihli uluslararası ajansların Orta Doğu manşetlerinde öne çıktı. Reuters, Associated Press (AP), Agence France-Presse (AFP) ve Xinhua News Agency bölgedeki diplomatik ve askeri gelişmeleri güvenlik, enerji ve jeopolitik risk başlıkları altında değerlendirdi.
ABD-İRAN NÜKLEER GÖRÜŞMELERİ VE HÜRMÜZ GERİLİMİ
Reuters, 18 Şubat tarihli Orta Doğu gündeminde ABD ile İran arasında Cenevre’de başlayan yeni tur nükleer temasların “dolaylı formatta” yürütüldüğünü yazdı. Ajans, tarafların aynı şehirde bulunmasına rağmen doğrudan müzakere etmediğini, mesajların arabulucular üzerinden iletildiğini aktardı.
Reuters’in diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberine göre görüşmelerde 2015 tarihli nükleer anlaşmanın geleceği, yaptırımların kaldırılma yöntemi ve İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin sınırlandırılması başlıkları ele alınıyor. Haberde Washington’un denetim mekanizmalarının güçlendirilmesini ve yüksek saflıkta zenginleştirmenin sınırlandırılmasını talep ettiği; Tahran’ın ise yaptırımların “doğrulanabilir ve ölçülebilir” şekilde kaldırılmasını istediği belirtildi.
AP ve AFP de Cenevre temaslarının temkinli bir zeminde ilerlediğini, tarafların kamuoyuna yönelik açıklamalarında sert tonu koruduğunu ancak diplomatik kanalların açık tutulduğunu yazdı.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA TATBİKAT
Reuters ve AFP, müzakereler öncesinde İran’ın Hürmüz Boğazı’nda askeri tatbikat gerçekleştirdiğini bildirdi. Haberlere göre İran Devrim Muhafızları, tatbikat kapsamında güvenlik gerekçesiyle deniz trafiğini geçici olarak durdurdu.
Reuters, Hürmüz’ün küresel petrol ticareti açısından stratejik önemine dikkat çekerek, tatbikatın zamanlamasının diplomatik çevrelerde “siyasi mesaj” olarak değerlendirildiğini yazdı. İranlı yetkililer ise bunun rutin savunma hazırlığı olduğunu açıkladı.
AP’nin piyasa değerlendirmesinde, Hürmüz’deki askeri hareketliliğin enerji piyasalarında risk algısını artırdığı, petrol fiyatlarında kısa süreli yukarı yönlü hareket görüldüğü ve Körfez borsalarında dalgalanma yaşandığı belirtildi.
TRUMP’IN MESAJLARI
Reuters, ABD Başkanı Donald Trump’ın müzakere sürecine ilişkin açıklamalarına da yer verdi. Habere göre Trump, İran’la “güçlü ve doğrulanabilir” bir anlaşma ihtimalinin sürdüğünü söyledi. Beyaz Saray kaynakları ise görüşmelerin kırılgan olduğunu ancak diplomatik seçeneğin öncelikli tutulduğunu ifade etti.
SURİYE’DE GÜVENLİK VE IŞİD BAĞLANTILI MAHKUMLAR
Reuters, Suriye’nin kuzeydoğusunda IŞİD bağlantılı kişilerin tutulduğu kamplara ilişkin yeni planlar ayrıntılandırıldı. Şam yönetiminin özellikle El-Hol ve Roj kamplarının kademeli olarak kapatılmasını değerlendirdiğini yazdı.
Haberde kamplarda çoğunluğu kadın ve çocuklardan oluşan binlerce kişinin bulunduğu; bazı kişilerin Suriye içindeki farklı tesislere sevk edilmesinin, yabancı uyrukluların ise ülkelerine iadesinin gündemde olduğu aktarıldı. Reuters, Batılı ülkelerin vatandaşlarını geri alma konusunda temkinli davrandığını ve bunun süreci yavaşlattığını belirtti.
Ajans ayrıca United States Central Command (CENTCOM) açıklamasına yer vererek, son haftalarda Suriye’de 30’dan fazla IŞİD hedefine hava operasyonu düzenlendiğini aktardı. Operasyonların özellikle çöl bölgelerinde ve hücre yapılanmalarına karşı yoğunlaştığı belirtildi.
AFP ve AP de Suriye’de IŞİD hücre yapılanmalarına karşı operasyonların sürdüğünü, güvenlik riskinin tamamen ortadan kalkmadığını vurguladı.
BÖLGESEL DİPLOMASİ VE ORTAK TEPKİLER
Xinhua News Agency, 18 Şubat tarihli Orta Doğu bülteninde Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır, Suudi Arabistan ve Katar dışişleri bakanlarının Filistin topraklarındaki yerleşim genişletme kararlarına ilişkin ortak açıklamasını aktardı. Ajans, söz konusu açıklamanın bölgesel diplomatik koordinasyonun bir göstergesi olarak değerlendirildiğini yazdı.
AFP de Körfez ülkelerinin Filistin meselesi başlığında eşgüdüm arayışını sürdürdüğünü bildirdi.
GENEL DEĞERLENDİRME
Uluslararası ajansların Orta Doğu manşetlerinde üç ana eksen öne çıktı:
ABD-İran nükleer diplomasisi ve yaptırım pazarlığı
Hürmüz Boğazı’ndaki askeri hareketlilik ve enerji piyasalarına etkisi
Suriye’de IŞİD bağlantılı yapılar ve kamp modelinin geleceği
Reuters, AP, AFP ve Xinhua’nın geçtiği haberler; diplomasinin sürdüğü ancak askeri ve jeopolitik risklerin aynı anda arttığı bir tabloya işaret ediyor. Bölgedeki gelişmeler hem güvenlik dengelerini hem de küresel enerji piyasalarını doğrudan etkilemeye devam ediyor.
HABER MERKEZİ
Yoruma kapalı.