PİRHA- Dünya bugün iki zıt gerçeklikle uyandı: Bir yanda İslamabad’daki otel odalarında kağıt üzerinde yürütülen “nükleer barış” müzakereleri, diğer yanda Hürmüz Boğazı’nın karanlık sularında mermi sesleriyle bozulan sessizlik. Sekizinci haftasına giren savaşta, çarşamba günü dolacak olan ateşkesin kaderi bu sabah yaşanan bu gelişmelerle bıçak sırtına geldi.
“PAZARLIK MASASINDA 15 YILLIK UÇURUM”
Reuters haber ajansı, sabahın erken saatlerinde Washington ve İslamabad kaynaklı geçtiği özel dosyasında nükleer pazarlığın teknik detaylarını ilk kez dünyaya ilan etti.
Rakamlarla Pazarlık: Ajans, ABD delegasyonunun İran’ın nükleer kapasitesini tamamen dondurması için 20 yıllık bir takvim dayattığını, İran tarafının ise bu süreyi ancak 3 ila 5 yıla çekebileceğini söylediğini bildirdi.
Galibaf’ın İtirafı: İran’ın üst düzey müzakerecisi Muhammed Bakır Galibaf, devlet medyasına verdiği demeçte, “İlerleme var ama aramızda hala büyük bir mesafe bulunuyor. Müzakereler artık bir veya iki kritik maddeye kadar inmiş olabilir” diyerek, 1979 devriminden bu yana yapılan bu en üst düzey görüşmelerin ciddiyetini vurguladı.
Ekonomik Çıkmaz: Reuters, sevkiyat hattının tekrar kapanmasıyla birlikte dünya genelinde 20.000 denizci ve yüzlerce geminin Basra Körfezi’nde mahsur kaldığını, petrol fiyatlarındaki dalgalanmanın piyasaları kilitlediğini aktardı.
“MERMİ SESLERİ VE DİJİTAL KAOS”
The Guardian, Londra saatiyle 06:29’da geçtiği haberinde, diplomatik umutların denizde nasıl fiziksel bir çatışmaya dönüştüğünü manşetine taşıdı.
Uyarı Yapılmadan Ateş Açıldı: Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları Merkezi (UKMTO) Umman açıklarında seyreden bir tankere İran Devrim Muhafızları’na (IRGC) ait iki hücum botu tarafından telsiz uyarısı dahi yapılmadan ateş açıldığını bildirdi. Guardian, Hint bayraklı bir petrol tankerinin de benzer bir saldırıya maruz kaldığını teyit etti.
Yönetilemeyen X Diplomasisi: Gazete, Donald Trump’ın müzakereler sürerken attığı çelişkili tweetleri mercek altına aldı. Trump’ın bir yandan görüşmeleri övüp diğer yandan İran’ı “şantajcı” olarak nitelendirmesinin, diplomatik süreci “yönetilemez bir kaosa” sürüklediği analizine yer verildi.
“TAHRAN’IN STRATEJİK RESTİ: TAM ABLUKA ALTINDA GEÇİŞ YOK”
Katar merkezli Al Jazeera, İran’ın askeri kanadından gelen resmi açıklamaları öne çıkararak sahadaki yeni yönetim biçimini duyurdu:
Hatemü’l-Enbiya Devreye Girdi: İran Müşterek Askeri Komutanlığı, boğazın yönetiminin artık tamamen “ordu denetimine” geçtiğini bildirdi.
Antalya Diplomasisi: Dışişleri Bakan Yardımcısı Said Hatibzade, Antalya’daki diplomasi forumu sırasında basına yaptığı açıklamada; “ABD bizim limanlarımızı kuşatma altında tutarken, bizim Hürmüz’den güvenli geçiş sağlamamızı bekleyemez” diyerek rest çekti.
“TRUMP’IN SİYASİ KUMARI”
New York Times, Beyaz Saray ve Trump’ın golf kulubündeki hareketliliği takip etti.
Beyaz Saray’da ulusal güvenlik danışmanlarının toplandığını bildiren gazete, Kasım ayındaki ara seçimler öncesi Trump’ın “yüksek benzin fiyatları ve düşük onay oranları” nedeniyle barışa mecbur olduğunu ancak “zayıf görünmeme” pahasına ateşi körüklediğini yazdı.
New York Times, 8 haftalık ağır hava saldırılarına rağmen İran’ın stratejik füze ve donanma gücünün büyük kısmının hala operasyonel olduğunu belirten gizli bir raporu manşetine taşıdı.
“LÜBNAN’DA ATEŞKES KAĞIT ÜZERİNDE KALDI”
İsrail’in Haaretz gazetesi, IDF’in (İsrail Savunma Kuvvetleri) doğruladığı haberi manşete taşıdı:
Cephe Kayıpları: Güney Lübnan’daki çatışmalarda bir İsrail askerinin öldüğü ve dokuz askerin yaralandığı resmen açıklandı. Bu durum, nükleer müzakerelerin gölgesinde bölgesel çatışmanın şiddetini koruduğunu gösterdi.
Dünya basını şu iki ana tespitte birleşiyor:
Diplomatik Umut: Reuters ve resmi ajanslar, nükleer takvimde 20 yıl – 5 yıl pazarlığının son aşamaya geldiğini teyit ediyor.
Sıcak Gerçeklik: The Guardian ve Al Jazeera, boğazda ateş açıldığını ve İran donanmasının rotasını “tam kontrol” statüsüne çevirdiğini bildirerek çarşamba günkü ateşkes sonu için büyük bir endişe yayıyor.
HABER MERKEZİ
Yoruma kapalı.