PİRHA- İnsan Hakları Derneği (İHD) Malatya Şubesi Eş Başkanı Berfin Polat, 6 Şubat depremlerinin ardından Malatya’da barınmadan eğitime, sağlıktan adalete kadar birçok alanda hak ihlallerinin devam ettiğini belirterek, “Haklar lütuf değildir, devletin anayasal yükümlülüğüdür” dedi.
İnsan Hakları Derneği (İHD) Malatya Şubesi Eş Başkanı Berfin Polat, 6 Şubat depremlerinden bu yana Malatya’da yaşanan hak ihlallerine ilişkin kapsamlı bir değerlendirme yaptı. Depremin üzerinden uzun süre geçmesine rağmen kentte yıkımın, mağduriyetin ve belirsizliğin hâlâ sürdüğünü vurgulayan Polat, barınma, sağlık, eğitim ve adalete erişim alanlarında ciddi sorunların devam ettiğini söyledi.
Malatya’nın sosyolojik yapısı ve çevresel koşulları dikkate alındığında, kentin hâlâ toparlanamadığını ifade eden Polat, “Kentte yıkıntılar hâlâ kaldırılmış değil. Binlerce yurttaş konteynerlerde yaşamını sürdürmek zorunda bırakılıyor. Bu durum, insanların insanca yaşam koşullarına erişemediğinin açık göstergesidir” dedi.
BARINMA HAKKI İHLALİ DERİNLEŞTİ
Deprem sonrası en ağır ihlallerden birinin barınma hakkı alanında yaşandığını belirten Polat, yurttaşların uzun süre kiralayacak ev bulamadığını, ev bulabilenlerin ise fahiş kira fiyatlarıyla karşı karşıya kaldığını aktardı.
Son aylarda TOKİ konutlarının teslim edilmeye başlandığını hatırlatan Polat, buna rağmen kira fiyatlarında anlamlı bir düşüş yaşanmadığını vurguladı. “TOKİ konutları çoğunlukla kent merkezine çok uzak. Yurttaşlar iş, eğitim ve sağlık hizmetlerine erişebilmek için merkezde yaşamak zorunda kalıyor. Bu da merkezdeki kira artışlarını daha da körüklüyor” diye konuştu.
PSİKOSOSYAL DESTEK YETERSİZ KALDI
Sağlık hakkı bağlamında özellikle psikososyal destek eksikliğine dikkat çeken Polat, depremzedelerin büyük bir kısmının ağır travmalar yaşadığını belirtti. “İdare, psikososyal destek konusunda yeterli sorumluluğu yerine getirmedi. İnsanlar bu süreçte büyük ölçüde yalnız bırakıldı. Bu ihmalin etkileri hâlâ sürüyor” dedi.
EĞİTİMDE EŞİTSİZLİK VE DENKLEŞTİRİCİ ADALET SORUNU
Eğitim hakkı ihlallerinin de derin olduğunu ifade eden Polat, çocukların ve gençlerin uzun süre eğitimden uzak kaldığını söyledi. Özellikle sınavlara hazırlanan öğrenciler açısından denkleştirici adaletin sağlanamadığını vurgulayan Polat, “Bu çocuklar yalnızca bir deprem yaşamadı; aynı zamanda geleceklerinden de çalındı” ifadelerini kullandı.
BİNLERCE DAVA, EKSİK ADALET
Deprem sonrası hukuki süreçlere ilişkin de bilgi veren Polat, Malatya’da hem ceza hem idari yargıda binlerce dosyanın bulunduğunu aktardı. Evleri yıkılan yurttaşların çareyi mahkemelerde aradığını belirten Polat, “İdari yargıda tazminat davaları sürüyor ancak yargılamalar çok yavaş ilerliyor. Bu da mağduriyeti derinleştiriyor” dedi.
Polat’ın verdiği bilgilere göre, Malatya’da müteahhitlere karşı açılmış 2 bini aşkın dava bulunuyor. Buna idari yargıda açılan davalar ve ceza yargılamaları da eklendiğinde tablo daha da ağırlaşıyor.
“İDARENİN SORUMLULUĞU GÖZ ARDI EDİLİYOR”
Yargı süreçlerinde en büyük sorunlardan birinin idarenin sorumluluğunun görmezden gelinmesi olduğunu vurgulayan Polat, özellikle bilirkişi raporlarında bu durumun açıkça görüldüğünü söyledi.
“Tazminat davalarında sorumluluk çoğunlukla müteahhitlere yükleniyor, idarenin kusuru yok sayılıyor. Ceza yargılamalarında ise kimi zaman idarenin sorumluluğu görmezden geliniyor, kimi zaman da teknik üniversitelerden alınan raporlar dikkate alınmadan kararlar veriliyor. Bu durum hakkaniyet duygusunu zedeliyor” dedi.
“HAKLAR LÜTUF DEĞİLDİR”
Açıklamasının sonunda devletin yükümlülüklerine dikkat çeken Polat, şunları söyledi:
“Barınma hakkı, sağlık hakkı, eğitim hakkı, adil yargılanma hakkı yurttaşlar için bir lütuf değildir. Bunlar devletin anayasal yükümlülükleridir. İHD olarak tüm idari sorumluları, yurttaşların insan onuruna yaraşır bir yaşam sürebilmesi için sorumluluklarını yerine getirmeye çağırıyoruz. Yaşanan tüm hak ihlallerinin takipçisi olmaya devam edeceğiz.”
CEM EKİNCİ/MALATYA
Yoruma kapalı.