PİRHA- Reuters ve The Guardian kaynaklı haberlere göre ABD-İran ateşkesi sahada zorlanırken, Hürmüz Boğazı’ndaki fiili tıkanma küresel enerji akışını sekteye uğrattı. Petrol fiyatları 100 dolar sınırına dayanırken, taraflar birbirini ihlalle suçluyor.
ABD ile İran arasında varılan iki haftalık ateşkes, Pakistan’da yapılacak görüşmeler öncesinde ciddi bir sınavdan geçiyor. Reuters’ın aktardığına göre Washington, Tahran’ı petrol geçişini engellemekle suçlarken; İran ise İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarını ateşkes ihlali olarak gösteriyor. Sahadaki askeri hareketlilik ve diplomatik gerilim, ateşkesin kalıcılığına dair soru işaretlerini büyütüyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ DERİNLEŞİYOR
The Guardian’ın haberine göre, Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi (ADNOC) CEO’su Sultan Al Jaber, Hürmüz Boğazı’nın hala “açık olmadığını” açıkladı. İran’ın geçişleri “izin ve koşullara” bağladığını belirten Al Jaber, bu durumun küresel ticaret ve enerji güvenliği açısından ciddi risk oluşturduğunu vurguladı.
Şubat ayı sonunda başlayan çatışmaların ardından İran’ın fiilen kapattığı boğazdan, normalde dünya petrol ve gaz akışının yaklaşık beşte biri sağlanıyordu. Ancak ateşkese rağmen geçişlerin hala sınırlı olması, küresel enerji piyasalarını sarsmaya devam ediyor.
PETROL FİYATLARI 100 DOLARA DAYANDI
Enerji akışındaki daralma, fiyatlara da doğrudan yansıdı. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4’ten fazla artarak 99 doların üzerine çıkarken, ABD ham petrolü 102 doları aştı. Uzmanlar, boğazdaki belirsizlik sürdükçe fiyatların yükselmeye devam edebileceği uyarısında bulunuyor.
Aynı süreçte Avrupa ve Asya borsalarında düşüşler yaşanırken, piyasalarda yüksek oynaklık dikkat çekiyor.
ATEŞKES İHLALİ TARTIŞMASI
Donald Trump, İran’ın anlaşmaya uymadığını belirterek petrol geçişinin sağlanmamasını sert sözlerle eleştirdi. Buna karşılık İran yönetimi, ateşkesin Lübnan’ı da kapsadığını savunarak İsrail’in saldırılarını ihlal olarak nitelendirdi.
İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları sürerken, Hizbullah ile karşılıklı çatışmalar da devam ediyor. Bu durum ateşkesin sahada uygulanabilirliğini zayıflatıyor.
GÖZLER PAKİSTAN’DAKİ GÖRÜŞMELERDE
Taraflar, Pakistan’ın arabuluculuğunda Cumartesi günü ilk kez doğrudan görüşmelere başlayacak. ABD heyetine JD Vance’in, İran heyetine ise Meclis Başkanı Mohammad Baqer Qalibaf’ın başkanlık etmesi bekleniyor.
İran’ın sunduğu 10 maddelik plan; yaptırımların kaldırılması, nükleer programın tanınması ve bölgedeki çatışmaların sona erdirilmesini içeriyor. Ancak sahadaki gelişmeler, müzakerelerin zorlu geçeceğine işaret ediyor.
KÜRESEL EKONOMİDE DALGALANMA
Finansal İstikrar Kurulu Başkanı Andrew Bailey, Ortadoğu’daki savaşın küresel piyasalar için “büyük bir şok” yarattığını belirtti. Artan belirsizlik, enerji fiyatları üzerinden dünya ekonomisini doğrudan etkiliyor.
Uzmanlara göre taraflar arasındaki gerilim sürse de, karşılıklı yıkım riski nedeniyle ateşkesin tamamen çökmesi kısa vadede düşük ihtimal olarak değerlendiriliyor.
ABD-İran ateşkesi kağıt üzerinde sürse de, Hürmüz Boğazı’ndaki fiili durum ve bölgesel çatışmalar, krizin henüz kontrol altına alınamadığını gösteriyor. Enerji akışındaki daralma ve artan jeopolitik riskler, küresel ekonomide yeni bir dalgalanma döneminin habercisi olabilir.
HABER MERKEZİ
Yoruma kapalı.