PİRHA – 21 Şubat Dünya Anadili Günü vesilesiyle Antep’te açıklama yapan Eğitim Sen ve İHD (İnsan Hakları Derneği), Türkiye’de milyonlarca çocuğun anadilinden koparıldığına dikkat çekti. Eğitim Sen Şube Başkanı Ömer Parlakçı, “Anadilinde eğitim görememek toplumsal yaşamın bütün alanlarında mağduriyet yaratıyor” derken; İHD adına konuşan Zahiddin Şirin, “Kürt meselesinin çözümü ve toplumsal barışın sağlanmasında, anadilinde eğitim hakkı kilit bir öneme sahiptir” vurgusu yaptı.
Eğitim Sen Antep Şubesi ve İHD Antep Şubesi, 21 Şubat Dünya Anadili Günü dolayısıyla basın açıklaması gerçekleştirdi. Eğitim Sen adına açıklamayı Şube Başkanı Ömer Parlakçı, İHD adına ise Zahiddin Şirin okudu.
“ANADİLİNDE EĞİTİM ALAMAMAK AKADEMİK BAŞARIYI GÜÇLEŞTİRİYOR”
Eğitim Sen Şube Başkanı Ömer Parlakçı, UNESCO verilerine göre dünyadaki dillerin yüzde 40’ının yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu hatırlattı. Türkiye’de 18 dilin yok olduğunu veya tehlike altında olduğunu belirten Parlakçı, anadilinde eğitimin pedagojik önemine dikkat çekerek şunları kaydetti:
“Anadilinde eğitim alamamak, bir yandan akademik becerileri ve başarıyı çocuğun yaşına ve gelişim dönemine uygun düzeyde yakalamasını güçleştirirken, özellikle ergenlik döneminde sadece dil ve ifade becerilerinde değil, duygusal ve sosyal gelişim süreçlerinde de olumsuz yansımalar yaratmaktadır. Resmî dil dışındaki anadillerinin varlığına, yaşamasına ve öğrenilmesine karşı çıkmak, bir yönüyle eğitim biliminin en temel ilkesine karşı çıkmak, bilime meydan okumak anlamına gelmektedir.”
Parlakçı, Türkiye’nin çocuk bayramı ile övünmesine rağmen milyonlarca çocuğun anadilinden mahrum bırakılmasını eleştirerek, “Milyonlarca çocuğun kendi anadili ile eğitim görmesine ‘ülke bölünür’ paranoyası ile yaklaşılması büyük bir çelişkidir. Farklı anadilleri üzerindeki sınırlamalara son verilmeli, her bireyin kendi anadilini öğrenmesi ve eğitim almasının önündeki engeller kaldırılmalıdır” dedi.
“ULUS DEVLET ANLAYIŞI ASİMİLASYONCU VE YASAKLAYICIDIR”
İHD adına açıklamayı okuyan Zahiddin Şirin ise, anadil hakkının hem bireysel hem de kolektif bir hak olduğunu vurguladı. Şirin, dünyada hâkim olan “ulus devlet” anlayışının anadil önündeki en büyük engel olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Ulus devletler; asimilasyoncu, tekçi ve yasaklayıcı bir tutumla resmî dil dışındaki dillerin reddiyesi üzerine inşa edilmiştir. Bu anlayış, bir toprak parçası üzerinde yaşayan bütün etnik grupları ya da halkları ‘tek dilli’ konuşmaya, bu dilde eğitim görmeye ve diğer faaliyetlerini sürdürmelerini zorlamaktadır. Kürt meselesinin çözümü ve toplumsal barışın sağlanmasında, anadilinde eğitim hakkı kilit bir öneme sahiptir. Bu bağlamda Kürt dili ile lehçelerinde eğitim hakkının anayasal ve yasal güvenceye kavuşturulması, meselenin çözümüne çok büyük bir katkı sunacaktır.”
“SEÇMELİ DERS DÜZENLEMESİ SORUNU ÇÖZMEKTEN UZAK”
Şirin, Türkiye’deki seçmeli ders uygulamasının yetersizliğine değinerek, öğretmen ataması yapılmaması ve idari engeller nedeniyle bu hakkın fiilen işlemez hale getirildiğini söyledi. Devletin BM Çocuk Hakları Sözleşmesi’ndeki çekinceleri kaldırması gerektiğini ifade eden Şirin, şöyle devam etti:
“Mülki idari makamlar başta olmak üzere birçok idari karar ile Kürtçe tiyatro, sinema, konser ve benzeri kültürel etkinlikler yasaklanmaktadır. Cezaevlerine gönderilen Kürtçe kitap ve mektuplara el konulmaktadır. Kürtçe sokak, cadde veya yer isimleri konusunda idari makamların engellemeleriyle karşılaşmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti’ni, Kürt meselesinin çözümüne yönelik sorumluluğunun gereği olarak anadilde eğitim hakkı konusunda gerekli anayasal ve yasal düzenlemeleri hızlıca hayata geçirmeye çağırıyoruz.”
Açıklamalar, her bireyin kendi anadiliyle eğitim alması ve dünya ile iletişim kurması talebiyle sona erdi.
PİRHA/ANTEP
Yoruma kapalı.