PİRHA- Alevi Ansiklopedisi Dersim Pirler ve Analar Çalıştayı’nda konuşan Pir Kazım Açıktepe ile Ana Raime Kızılkan, Alevi inancında ikrar, rızalık, musahiplik ve cemlerin taşıdığı öneme dikkat çekti. Cemlerin asli işlevinden uzaklaştığını belirten Açıktepe, “Cem rızalık alma yeridir. İkrar vermeden yola girmek olmaz” derken; Kızılkan, anadilde cem yapılmamasını ve anaların posta yeterince oturtulmamasını eleştirerek, “Toplumumuz çok değişmiş. Bu yol unutuluyor, unutturulmaya çalışılıyor” dedi.
Alevi Ansiklopedisi tarafından Dersim’de düzenlenen Pirler ve Analar Çalıştayı’nın “Yol, Sürek, Süreklilik” başlıklı üçüncü oturumunda Pir Kazım Açıktepe ile Ana Raime Kızılkan, Alevi inancının temel değerleri, cemlerin işlevi, pir-talip ilişkisi, musahiplik, anaların inanç alanındaki konumu ve yolun gelecek kuşaklara aktarılmasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Açıktepe, Alevi inancının temelinde rızalık ve ikrar bulunduğunu vurgularken, günümüzde yürütülen kimi pratiklerin inancın özüyle örtüşmediğini söyledi. Kızılkan ise cemlerin toplumun sorunlarını konuştuğu ve ortaklaştığı alanlar olması gerektiğini belirterek, hem anadilin hem de anaların inanç alanındaki yerinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
AÇIKTEPE: “İKRAR VERMEDEN YOLA GİRMEK OLMAZ”
Pir Kazım Açıktepe, Alevi inancının rızalık ve ikrar üzerine kurulduğunu belirterek, musahipliğin yolun temel ilkelerinden biri olduğunu söyledi.
Musahipliğin yalnızca iki kişi arasında kurulan bir ilişki olmadığını ifade eden Açıktepe, evli iki çiftin birbirlerini musahip olarak seçtiklerini ve yaşamı paylaşma sorumluluğu üstlendiklerini anlattı. Musahipliğin “dört bedende bir can olmak” anlamına geldiğini belirten Açıktepe, bu ilişkinin kurallarının pir tarafından anlatıldığını kaydetti.
“CEM RIZALIK ALMA YERİDİR”
Günümüzde cemlerin işlevine ilişkin eleştirilerde bulunan Açıktepe, cemlerin yolun gereklerine uygun biçimde yürütülmesi gerektiğini söyledi.
Cemin yalnızca belirli ritüellerin yerine getirildiği bir alan olmadığını vurgulayan Açıktepe, “Cem rızalık alma yeridir. İkrar vermeden yola girmek olmaz. Dar olmadan, didar olmadan yol yürümez” dedi.
Pir-talip ilişkisinin yeniden güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çeken Açıktepe, “Talipler pirlerini, pirler taliplerini bulmalı” çağrısında bulundu.
“BİRBİRİMİZE HIZIR OLALIM”
Açıktepe, bundan sonraki dönemde özellikle eğitim ve bilgilendirme çalışmalarına ağırlık verilmesi gerektiğini söyledi. Gençler arasında madde kullanımının artmasına da dikkat çeken Açıktepe, Dersim üzerinden şu soruyu yöneltti:
“Madde bağımlılığı arttı. Dersim gibi bir yerde madde kullanımı nasıl çoğalır?”
Toplumsal dayanışmanın yeniden güçlendirilmesi gerektiğini belirten Açıktepe, “Birbirimize Hızır olalım. Birbirimizin elinden tutalım” dedi.
Alevi yolunun bugüne kolay ulaşmadığını ve tarih boyunca ağır bedeller ödendiğini vurgulayan Açıktepe, Hz. Hüseyin, Hallac-ı Mansur ve Seyit Rıza’yı hatırlatarak, “Bu yol kolay bu aşamalara gelmedi. Bu insanlar bedenlerini feda etti” ifadelerini kullandı.
KIZILKAN: “ANADİLİMİZLE CEM YAPILMIYOR”
Ana Raime Kızılkan ise konuşmasında Alevi inancının yürütülmesinde yaşanan sorunlara dikkat çekti. Özellikle anadil meselesini gündeme getiren Kızılkan, “Anadilimizle cem yapılmıyor” diyerek inanç hizmetlerinde anadilin yeterince kullanılmamasını eleştirdi.
Kızılkan, anaların cemlerdeki konumuna da dikkat çekerek, kadınların posta oturtulmasının halen olağan bir uygulama haline gelmediğini söyledi:
“Ana pek posta oturtulmuyor. Oturuyorsa da zorla oluyor.”
“SES ÇIKARIRSAN TOPLUM DIŞI EDİLİYORSUN”
Kendi ocağında hizmet yürüttüğünü belirten Kızılkan, yol içerisinde eleştiri ve söz söyleme alanının daralmasını da eleştirdi.
“Ben ocağımda hizmet ediyorum. Ses çıkarsan toplum dışı ediliyorsun” diyen Kızılkan, bunun Alevi inancının cem ve muhabbet anlayışıyla uyuşmadığını ifade etti.
Cemlerin toplumsal sorunların konuşulup ortak çözümlerin üretildiği alanlar olduğunu hatırlatan Kızılkan, “Oysa bizim cemler sorunların tartışıldığı, ortaklaşıldığı anlardır, yerlerdir” dedi.
“BU YOL UNUTULUYOR, UNUTULMAYA ÇALIŞILIYOR”
Alevi toplumunda yaşanan değişimin yolun aktarımını da etkilediğini belirten Kızılkan, yolun temel değerlerinin korunması gerektiğini vurguladı.
“Toplumumuz çok değişmiş. Bu yol unutuluyor, unutulmaya çalışılıyor. Yolumuz güzel yoldur, ikrarlık yoludur” diyen Kızılkan, yolun sürdürülmesi için emek verenlere teşekkür ederek çalıştayda bulunmaktan duyduğu mutluluğu dile getirdi.
Açıktepe ve Kızılkan, yolun sürekliliğinin yalnızca geçmişin anlatılmasıyla değil; ikrarın, rızalığın, musahipliğin, pir-talip ilişkisinin ve cemlerin toplumsal işlevinin yeniden yaşatılmasıyla mümkün olacağına dikkat çekti.
PİRHA/DERSİM
Yoruma kapalı.